Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 2684, sondan 3553. ayet; 23. sure ve Mü'minûn Suresinin 11. ayetidir. Mü'minûn Suresi 11. ayetinin kelime sayisi 6, harf sayısı 29 ve toplam ebced değeri ise 2770 olarak hesaplanmıştır. Mü'minûn Suresinin toplam ebced değeri 343363 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır.
Firdevs kelimesinin menşei ve anlamı hakkında çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Araplar’ın bu kelimeyi İslâm’dan önce de kullandıkları söylenmektedir. Kelimenin aslının Pehlevîce (Eski Farsça) “etrafı duvarla çevrili yer” anlamında pairi-daeza olduğu, bunun paradeisos şeklinde Grekçe’ye, oradan da firdevs şeklinde Arapça’ya geçtiği söylenmektedir. İslâmî kaynaklarda firdevs kelimesi cennetin tamamı veya bir bölümü için kullanılmaktadır. Cennetin ortası ya da en yüksek yeri olduğuna dair değişik rivayetler vardır (bilgi için bk. M. Said Özervarlı, “Firdevs”, DİA, XIII, 123-124). Müfessirlerin de kaydettiği bir hadise göre Hz. Peygamber, “Âhirette her insanın, biri cennette biri de cehennemde olmak üzere iki yeri vardır; inkârcılar ölünce cehenneme atılacakları için müminler cennetteki kendi makamları yanında inkârcılar için hazırlanmış olan makamlara da vâris olacaklar” buyurmuş, ardından da bu iki âyeti okumuştur (İbn Mâce, “Zühd”, 39; İbn Kesîr, V, 459).
Mehmet Okuyan
[Firdevs] (cennetin)e mirasçı olacak olan bu kişiler orada [ebedî] kalıcıdır.
Mustafa İslamoğlu Mü'minûn Suresi 11. Ayet Açıklaması
[2894] Kökenini Kehf 107’nin notunda dile getirdiğimiz el-firdevs, “İçerisinde her türden ağaç, özellikle üzüm bağları bulunan görkemli bahçe” anlamına gelir. Kur’an’da iki yerde geçer (diğeri 18:107). Fîhâdaki dişil zamir eril bir kelime olan firdevsi (ç. ferâdîs) gösterdiğine göre, bu kelime “cennet” yerine kullanılmaktadır. Çevirimiz buna dayanır. Sahih hadislerdeki kullanımdan, firdevsin cennetin en görkemli yeri/tepesi olduğu sonucu çıkmaktadır (Taberî). Bunun esas alınması durumunda, çeviri “cennetlerin en görkemli yerinin vârisi..” şeklinde olacaktır.
[2895] Sûrenin ilk pasajıyla Me’âric 22-35 arasındaki benzerlik dikkat çekicidir.
Ömer Nasuhi Bilmen
Onlardır ki, Firdevs'e vâris olurlar, onlar orada müebbeden kalıcılardır.
(5) Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: “Cennette yüz mertebe vardır; herbirinin arası da yer ile gök arası kadardır. Firdevs ise bunların en yukarıda olanıdır. Cennetin dört nehri buradan çıkar. Onun üzerinde de Arş vardır. Allah’tan Cennet istediğiniz zaman Firdevs’i isteyin.” (Tirmizî, Cennet: 4.)
Yaşar Nuri Öztürk
Ki, Firdevs cennetine mirasçı olurlar, onda sürekli kalırlar.