Ankebut Suresi 26. Ayet

Lût, İbrâhim’in kardeşi Haran’ın oğludur (Tekvîn, 14:12). Amcasının yaymaya çalıştığı dini benimsemiş, daha sonra kendisi de peygamberlikle şereflendirilmiştir (Lût hakkında bilgi için bk. Hûd 11:69-73). “Artık ben, rabbime göç edeceğim” meâlindeki ifadeyi Hz. Lût’a nisbet edenler olmuşsa da bunu Hz. İbrâhim’in söylediği yönündeki görüş daha isabetli görünmektedir. Nitekim İbrâhim aleyhisselâm, putperest halkı tarafından atıldığı ateşten en küçük bir zarar görmeden kurtulmasıyla sonuçlanan mûcizeye rağmen yine de halkı kendisine iman etmeyince artık orada kalmanın mânasız hale geldiğini anlamış ve Ken‘ân diyarına hicret etmeye karar vermişti (Hz. İbrâhim’in hayatı hakkında bilgi için bk. Bakara 2:124). İshak, İbrâhim’in İsmâil’den sonra dünyaya gelen oğlu, Ya‘kub da onun İshak’tan torunudur. Ya‘kub’un diğer bir adı da İsrâil’dir; İsrâiloğulları ismi buradan gelmektedir. Âyette İshak ile birlikte Ya‘kub’un da Hz. İbrâhim’e bir bağış ve armağan olarak anılması, onun İsrâiloğulları’nın tarihindeki önemine işaret eder. İbn Atıyye, Hz. İbrâhim’e dünyada verilen mükâfatı, ateşten kurtarıl­ması, âdil davranması, doğru ve yararlı işler yapmayı ilke edinmesi, her çağda saygıyla anılması, sonraki bütün nesillerin onu mânevî önder ve rehber olarak görmeleri, Hz. İsmâil gibi gönlü saygıyla dolu bir evlâda sahip olması şeklinde özetlemiştir (IV, 314).

Benzer mesajlar: Şu‘arâ 26:62; Kasas 28:22; Sâffât 37:99; Zuhruf 43:27.  

1- İbrahim'e.  

1.Bazı meallerde bu söz Hz. Lut (a.s.)`ın sözü olarak verilmektedir. Ancak tefsirlerin genelinde bu sözün Hz. İbrahim (a.s.)`in sözü olduğu ifade edilmektedir. Burada sözü edilen hicret olayının başını çeken kişinin Hz. İbrahim (a.s.) olması da bu sözün ona ait olduğunu göstermektedir. Ayrıca hemen ardından gelen ayetteki "o" zamiriyle kastedilen kişinin Hz. İbrahim olması da bu sözün Hz. Lut (a.s.)`a ait olmasına ihtimal bırakmamaktadır.  

Hz. Lût, İbrahim peygamberin kardeşinin oğludur. Hz. İbrahim, amcasının kızı ve aynı zamanda karısı olan Sâre ve yeğeni Hz. Lût ile birlikte önce Harran’a, oradan da Şam’a hicret edip Filistin’e yerleştiği ve Hz. Lût’un da Sodom’a hicret ettiği rivayet edilmektedir.Hz. İbrahim’in “Ben, Rabbime hicret ediyorum.” demesi, rahat yaşamak ve menfaat elde etmek için herhangi bir bölgeye yerleşmek yahut ticari amaç gütmek için değil, sırf Allah’ın rızasını kazanmak ve O’nun Tevhid dinine hizmet etmek için her şeyiyle Rabbine yöneldiği anlamına geliyor.  

 Lût Peygamber, Hz. İbrahim’in kardeş çocuğudur. Peygamber olduğu dikkate alındığında, onun daha önce küfürde olup da iman getirdiği düşünülemez. Âyette Hz. İbrahim’i ilk tasdik edenin Lût aleyhisselâm olduğuna işaret edilmektedir. Hz. İbrahim’in, zevcesi Sâre ve Hz. Lût ile birlikte, -kendi doğum yeri olduğu söylenen- Küsâ köyünden Harrân’a, oradan Şam’a gittiği ve nihayet Filistin’e, Lût peygamberin ise Sodom denen yere indiği rivayet olunmaktadır. Âyet daha çok bu rivayete göre manalandırılmaktadır. Bununla birlikte, «Doğrusu ben Rabbime iltica ediyorum» şeklinde bir mana da verilmektedir.  

(2)Bu âyette Lût (as)’ın îmân etmesi hakkındaki ifâdeleri, kendisinin bundan evvelki zamânını küfür üzere geçirdiği gibi yanlış bir ma‘nâya vermek, hâşâ, doğru değildir. Belki Hz. İbrâhîm (as)’ı, da‘veti üzerine onun peygamber olduğunu ilk olarak tasdîk edenin Lût (as) olduğuna delâlet eder. (Râzî, c. 13:25, 56)İbrâhîm (as)’ın, doğum yeri olduğu bildirilen Bâbildeki Kūsa köyünden âilesi Sâre vâlidemiz ve Hz. Lût(as) ile berâber önce Harran’a, buradan da Şâm beldesine gittiği ve en nihâyet Filistin’de yerleştiği rivâyetler arasındadır. Hz. Lût (as) ise daha sonra Sodom beldesine varıp, ahâlisini hak dîne da‘vetle me’mur kılınmıştır. (Beyzâvî, c. 2, 207)  

[2] Lût aleyhisselâm evvelce mü'mindi. Bu kere İbrahim aleyhisselâm'ın nübüvvetini tasdik etti.[3] Veya Lût.[4] Bunların arasından çıkıp gideceğim.[5] Beni düşmanlarımdan muhafaza eder, bana yarayacak şey ile hükmeyler.  

(Hz. Lut, müşriklerin baskısından kurtulmak için hicret etmiyor. Herhangi bir bölgeye yerleşmek ya da maddi bir kazanç elde etmek yahut ticari avantaj sağlamak amacı ile yurdunu bırakıp göç etmiyor. Sadece Rabbine hicret ediyor. O’na yakın olmak, O’nun korusuna sığınmak için hicret ediyor. Eti ve kanıyla hicret etmeden önce kalbi ile inancı ile hicret ediyor. Herhangi bir şekilde soydaşlarının hidayet ve imana olumlu yaklaşmalarına ilişkin en ufak bir umut kırıntısı kalmadıktan sonra küfür ve sapıklık ülkesinden uzak ibadetini, kalbini ve tüm varlığını Rabbine özgü kılmak için O’na doğru hicret ediyor.)  

1 Tebliğin fayda vermediği ve Allah’ın hükümlerinin icra edilmediği bir yere çakılıp kalmanın anlamsızlığı, buradan çok net bir şekilde anlaşılmaktadır.2 Tırnak içerisindeki sözler Hz. Lût (a.s)’a ait de olabilir. Bk. (Saffat: 99 ve devamı.)  

[3502] Arkadan gelen sözü Hz. Lût’a atfetmek de mümkündür. Fakat Sâffât 99’daki benzer bir ifade, bu sözün Hz. İbrahim’e atfına ikna edici bir gerekçe teşkil eder.  

İbrâhîm, Lût ve amcasının kızı olan karısı Sâre ile birlikte Harran üzerinden Şam'a hicret edip Filistin'e yerleşti. Lût da Sodom'a gitti.