Âl-i İmran Suresi 87. Ayet

“Bütün, hepsi” anlamına gelen ecmaîn kelimesi meâlinde olduğu şekilde “insanlar”a bağlanabileceği gibi “Allah, melekler ve insanlar”a da bağlanabilir. Bu takdirde mâna şöyle olur: “İşte onların cezası hem Allah’ın hem meleklerin hem de insanların lânetine uğramalarıdır.” “Bütün insanların lâneti” şeklindeki mânaya, lânetlenenlerle aynı yolda bulunanları da lânetleyenler arasına kattığı gerekçesiyle itiraz edilmiş ve buna karşı değişik açıklamalar yapılmıştır (meselâ bk. İbn Atıyye, I, 468-469; Râzî, VIII, 129; Reşîd Rızâ, III, 365). Kanaatimizce burada tasvir edilen inkârcılığın “insan olma” sıfatıyla ve insanlığın mâşerî vicdanıyla bağdaşamayacağı vurgulanmaktadır. Allah’ın lâneti onları rızâsından ve âhiret nimetlerinden yoksun bırakıp ağır cezalara çarptırması, meleklerin ve insanların lâneti ise onları kötülükle anmaları şeklinde açıklanmıştır (Râzî, VIII, 129). Bu ve benzeri âyetlerden bazı Zeydiyye müfessirleri belirli olsun olmasın kâfirlere lânet okunmasının câiz olduğu sonucunu çıkarmış ve Nevevî hadislerin zâhirinden (meselâ Buhârî, “Fezâil”, 12; Tirmizî, “Tefsîr”, 3, 12) bunun haram olmadığı anlamının çıktığını söylemişse de, Gazzalî Allah’ın küfür üzere öldüklerini bildirdikleri dışındaki insanlara kâfir de olsalar insanlara lânet okumanın haram olduğunu belirtir (Kāsımî, IV, 882-883). Bazı hadislerde müminin kimliğini belirleyen özellikler sayılırken, lânetkâr olmanın mümine yaraşmayacağının ifade edilmesi de (Tirmizî, “el-Birr ve’s-sıla”, 48; Buhârî “Edeb”, 44, 45; Ebû Dâvûd, “Cihâd”, 50) bu anlayışı destekler.

[La‘net] kelimesi “uzaklaştırmak”, “sevaptan uzak tutmak”, “ilahi rahmet ve merhametten uzak tutmak” anlamına gelmekte ve gerçekleri gizleyenlerin rahmet ve merhametten uzak tutulacakları anlamını içermektedir. Lanet edenlerin kim olduklarıyla ilgili olarak da bunların melekler, peygamberler ve salih kişiler olduğu ifade edilmektedir.  

(*) Lanet edilmek demek; Allah’ın, meleklerin, insanların yardım ve şefkatlerinden mahrum kalmak demektir.  

Sözlükte “kovma, hayırdan uzaklaştırma, ilgiden, iyilikten yoksun bırakma” demek olan “lanet”, dini ıstılahta “Allah’ın dünyada rahmet ve yardımını kesmesi, ilgisini kaldırması, sevgiden mahrum etmesi, mağfiretini esirgemesi; âhirette ise farklı şekillerde cezalandırarak cennet nimetlerinden yoksun bırakması” demektir. Allah’ın dışındaki varlıkların laneti ise, genelde beddua anlamını taşımaktadır.   

[628] La‘net: Kuş vb. gibi ekine zarar verecek hayvanları uzaklaştırmak için dikilen insan maketlerine er-raculu’l-la‘în denilir (Tâc). Bu da, kelimenin “uzaklaşmak, kovmak, kovulmak, dışlamak, dışlanmak” anlamına geldiğini gösterir. Allah’ın lâneti, birini rahmetinden dışlamasıdır.  

[*] Arapça 'lanet' kelimesinin Türkçe anlamı 'dışlamaktır'. Ayette sadece Allah ve meleklerinin değil tüm insanların lanetleyeceği haber verilmektedir. Tüm insanlar diye buyrulduğuna göre bunlar(lanetleyenler) müslüman olsun veya olmasın tüm insanlar demektir. (Ali İmran 3:84 ve 87.) ayetler birlikte okunduğunda lanetlenen kimselerin müslüman(Allah'a teslim) olduktan sonra kafir olan kimseler olduğu açıktır. Kendisine müslüman diyen, ancak (Ali İmran 3:85.) ayet tanımında olduğu gibi uydurduklarını din edinmiş kimseler için Allah'ın bu ayetleri gereği lanetlenmek kaçınılmazdır. Kendilerine müslüman, yahudi veya hristiyan diyen ancak Allah'ın dinini terk edip, uydurduklarını din edinenlerin, dünyayı ne hale getirdikleri ortadadır. Kendilerini üstün görüp sömürgeciliği esas almış sözde yahudiler, kiliseyi tanrı edinmiş sözde hristiyanlar, kendilerinden olmayanı öldürmeyi cihad sayan sözde müslümanlar, insan toplumu tarafından sürekli lanetlenmektedir. Bu onların hem dünyadaki hem de ahiretteki cezalarındandır.