Âl-i İmran Suresi 93. Ayet

Hz. Ya‘kub’un diğer adı İsrâil’dir (İsrâil ve İsrâiloğulları hakkında bilgi için bk. Bakara 2:40). Tefsirlerdeki çeşitli rivayetlerden anlaşıldığına göre Ya‘kub aleyhisselâm ağır bir hastalığa yakalanınca doktorların tavsiyeleriyle veya kendi tecrübesi neticesinde deve etini ve sütünü kendisine yasaklamıştı. Daha sonra gelenler ise bunları büsbütün kendilerine haram saymışlardı. İşte âyette İsrâil’in kendi tercihiyle kendisine haram kıldığı bildirilen yiyecek bu olmalıdır (Elmalılı, II, 1148). İsrâiloğulları, Tevrat ininceye kadar Hz. İbrâhim’in şeriatıyla yaşıyorlardı ve yüce Allah bu şeriatta temiz yiyeceklerin hiçbirini haram kılmamıştı. Daha sonra yahudilerin, insanları Allah yolundan alıkoymaları ve birtakım haksızca ve edepsizce davranışları yüzünden –ceza olarak– birçok temiz yiyecek Tevrat’ta kendilerine haram kılınmıştır. Bu durum Kur’an-ı Kerîm’de anlatılınca (meselâ bk. Nisâ 4:160; En‘âm 6:146) yahudiler bunu reddetmişler ve bu âyetlerde haram kılındığı bildirilen yiyeceklerin, Hz. Mûsâ’dan önceki peygamberler zamanında da haram olduğunu iddia etmişlerdir. Oysa bu yiyecekleri Hz. Mûsâ’ya indirilmiş olan Tevrat haram kılmıştır. Bu âyetler yahudilerin söz konusu iddialarının asılsız olduğunu ortaya koymuştur (Şevkânî, I, 401-402). Muhammed Abduh âyeti daha farklı açıdan ele almaktadır. Ona göre âyette anlatılan İsrâil’den maksat Hz. Ya‘kub’un kendisi değil İsrâil halkıdır. Nitekim kendileri İsrâil ismini bu anlamda kullanırlar. Halkın bu yiyecekleri kendilerine haram kılmasından maksat da haram kılınmasına sebep olacak kötülükleri işlemiş olmalarıdır. Daha önce bütün yiyecekler İsrâiloğulları’na helâldi. Sonra işledikleri kötülüklerden dolayı yüce Allah İsrâiloğulları’nı cezalandırmak ve terbiye etmek için bazı temiz yiyecekleri Tevrat’ta onlara haram kıldı. Nitekim Nisâ sûresinin 160. âyetinde “Yahudilerin zulmü sebebiyle kendilerine daha önce helâl kılınmış bulunan temiz şeyleri onlara haram kıldık” buyurulmaktadır (Reşîd Rızâ, IV, 3). Allah geçmişte bazı kavimlerin işledikleri kötülükler sebebiyle ceza olarak veya insanları imtihan etmek maksadıyla daha önce helâl olan bazı şeyleri onlara haram kılmıştır. Bu cümleden olarak yahudilerin yaptıkları haksızlıklar, insanları Allah yolundan alıkoymaları, faiz ve benzeri konulardaki bazı yasakları çiğnemeleri yüzünden, önceden mubah olan bazı yiyecekler konusunda –onlara mahsus olmak üzere– bazı yasaklar konmuştur (bk. En ‘âm 6:146). Hz. Peygamber dönemindeki yahudiler, ilâhî kitaplar arasında neshin söz konusu olmadığını, dolayısıyla yiyeceklerle ilgili bu şekilde yeni bir yasaklamadan söz edilemeyeceğini ileri sürmüşler; böylece Hz. Peygamber’in de yalancı olduğunu ispatlamak istemişlerse de âyet son derece açık olup Tevrat’ı da şahit tutmaktadır. Nitekim bu yasaklarla ilgili Tevrat’taki âyetlerin üslûbundan da söz konusu yasakların Hz. Mûsâ zamanında başlatıldığı anlaşılmaktadır (bk. Levililer, 3:17; Tesniye, 14:7 vd.). Yahudiler iddialarında ısrar edince yüce Allah, “De ki: Doğru söylüyorsanız Tevrat’ı getirip okuyun!” buyurmuş, böylece onlar da susmak zorunda kalmışlardır. Çünkü Tevrat’ta bu yiyeceklerin önceki peygamberler zamanında haram kılındığına dair herhangi bir delil yoktur. Gerçeğin açıkça ortaya çıkmasına rağmen hâlâ bâtıl ve haksız bir iddiada inat eden yahudileri yüce Allah 94. âyette “Allah’a karşı iftiracılar ve zalimlerin kendileri” olarak nitelemiştir.

[İsrâîl] kelimesi İsrailoğulları’nın soylarının geldiği ilk atası olarak kabul edilen “Hz. Yakup” için kullanılmaktadır.,Burada sözü edilen özel haramlarla ilgili bkz. Nisâ 4:160-161: En‘âm 6:146.  

Bu âyet, Musevilerin itirazlarına cevaptır, çünkü onların dininde deve haramdır (Tesniye, 14, 6).  

15.Bu ayeti kerimede geçen İsrail, Hz. Ya`kub (a.s.)`dur. Bu ayeti kerime yahudilerin Resulullah (a.s.)`a "Sen İbrahim`in tevhid dini üzere olduğunu ileri sürüyorsun. Oysa o senin gibi deve eti yemezdi" demeleri üzerine inmiştir. Deve eti yahudilere Tevrat`ta yasak edilmemişti. Ancak Hz Yakub (a.s.) bir adağına binaen onun etini kendine haram kılmıştı. Yahudilerdeki deve eti yasağı buradan gelmektedir. Ayeti kerimede de bu yasağın vahiyle bildirilmiş bir yasak değil Hz. Ya`kub (a.s.)`un kendi içtihadıyla belirlediği bir yasak olduğuna dikkat çekilmektedir.  

Bkz. 6:146Bazı Yahudilerin Hz. Peygamber’e; “Hem İbrahim’in dininden olduğunu söylüyorsun hem de deve eti yiyor ve deve sütü içiyorsun. Oysa İbrahim Peygamber deve eti yemez ve onun sütünden de içmezdi” demeleri üzerine, Allah bu âyetle Yahudilerin asılsız söylemlerine cevap veriyor.   

(2)Bu âyet-i kerîme yahudilerin Peygamber Efendimiz (asm)’a: “Sen İbrâhîm’in dîninden olduğunu zannediyorsun. Hâlbuki o, deve eti yemez, sütünü içmezdi. Fakat sen bunları yiyorsun!” demeleri üzerine inmiştir. Hz. Ya‘kūb (as) bir hastalığa yakalanmış, eğer şifâ bulursa deve etini yemeyeceğine, sütünü içmeyeceğine dâir adakta bulunup bunları kendine haram kılmış, daha sonra bunlar Tevrât’ta da yasaklanmıştı. Bu hâdise, İbrâhîm (as)’dan sonra olan bir hâdisedir. Âyet, yahudilerin bu iddiâlarını boşa çıkarmıştır. (Celâleyn Şerhi, c. 1, 451)  

[1] Veya her nev'i.[2] Yahudiler «sen İbrahim dininde bulunduğunu iddia ediyorsun, halbuki o deve eti yemez, sütünü içmezdi» demeleri, veya «o haram olanlar Tevrat ile haram kılınmıştır» demeleri üzerine onları red için nâzil olmuştur,  

1 İsrâil: Hz. Yakub (a.s.)'ın lâkabı veya diğer adıdır. Bk. (Bakara: 40, Meryem: 58) İsrâil kelimesi, İbranice bir kelime olup; safvetullah (Allah'ın seçkini) veya “Abdullah” yani “Allah’ın kulu” anlamına gelir. Buradaki “İsrail” kelimesi hakkında her ne kadar bazıları, bununla İsrâil Oğulları kastedilmektedir demişlerse de çoğunluk bununla kastedilenin, Yâkûb (a.s) olduğu kanaatindedir.2 Tevrât’tan önce Hz. Yâkûb’un kendine haram kıldığı şeyler dışında diğer yiyecekler, İsrâil oğullarına haram değildi. Hz. Yâkûb da bunları, ya adak olarak, ya da hastalığından dolayı kendisine yasaklamıştı. Ancak, En’am: 146. âyette İsrâil oğullarının yemeleri yasaklanan; sığır ve davar (koyun-keçi) dışındaki tüm tırnaklı hayvanların (ister geviş getirsin isterse getirmesin deve, at, eşek, kuşlar… gibi) etleri ve iç yağıyla böbrek yağları, esasen haram olduklarından dolayı değil de onlara sadece azgınlıklarının bir cezâsı olarak yasaklanmıştı. Bk. (En’am: 146)  

[631] Buradaki İsrâil’den kasıt İsrâiloğulları olsa gerektir. Yahudiler, kendileri için İsrâil adını yalın olarak kullanırlar. Tefsirlerde, İsrâil’den kastın Yakub Nebi olduğuna dair rivayetler gelmişse de, bu kesin bir delile dayanmaz. Bu konudaki rivayetler -her ne kadar Hakim İbn Abbas’a atfedilen bazı rivayetlerin sıhhatine hükmetmişse de- İsrâiliyyat menşelidir. Hz. Yakub’un Allah’la sabaha kadar güreşip onu yendiği türünden Allah’ı cisimleştiren rivayetler de bu çerçevede anlatılır (Menâr). [632] Mü’min İsrâiloğullarının Yahudileşme göstergelerinden biri olan gösterişçi sahte dindarlığın rolüne dair dikkat çekici bir örnek.  

İsrâîl: Hz. Ya'kub'un unvânıdır.  

[1] "Dediler ki" kısmı tarafımızdan ilave edilmiştir. Bunun sebebi, daha sonra gelen ".. de ki," sözüdür. Yahudiler dayanaksız bir iddiada bulunarak İsrail'in yani Yakub'un kendine haram kıldığı dışında bütün yiyeceklerin onlara helal olduğunu söylüyorlar. Tevrat'da böyle bir şey olmadığından yalanları yüzlerine vurularak " getirin Tevrat'ı da okuyun; eğer iddianız doğru ise" deniyor. [2] Yakup (as)'nin lakabı İsrail'dir. Bu nedenle onun soyundan gelenlere İsrailoğulları denir.  

(18) Yakub’un.