Lokman Suresi 27. Ayet

Putperest Araplar, aslında Allah’ın varlığına inanıyor, sorulduğunda O’nun yaratıcı kudretini tanıdıklarını ifade ediyorlardı; fakat putlarını aracı tanrılar saydıkları için Allah’ı bırakıp putlara tapıyor, onlara sığınıyor, böylelikle şirk inancına sapıyorlardı. 25. âyetteki “Bütün övgüler Allah’a mahsustur” ifadesi, Allah’tan başka hiçbir varlığa tanrılık sıfatı, işlevi ve kutsallığı yüklenemeyeceği, ibadet edilemeyeceği anlamını içermektedir. 26. âyetten sûrenin sonuna kadar devam eden kısım, neden bütün övgülerin Allah’a mahsus olduğu sorusunun âdeta cevabı mahiyetindedir. Zira 26. âyete göre müşriklerin taptıkları putlar da dahil olmak üzere evrendeki her şey Allah’a aittir, O’nun mülküdür; her şey O’na muhtaçtır ve O’nun hiç kimseye, hiçbir şeye ihtiyacı yoktur, dolayısıyla yaratma ve yönetmesinde kayıtsız bir hürriyete sahiptir.27. âyette Allah’ın bilgisinin zenginliği ve sınırsızlığı, 28-29. âyetlerde kudretinin mükemmelliği, kusursuz ve hikmetli yaratıcılığı özetlenmektedir. Kısaca 25. âyetteki “Bütün övgüler Allah’a mahsustur” hükmü, 27-29. âyetlerde şu üç öncüle dayandırılmıştır: a) Allah evrenin mutlak ve özgür yöneticisidir; b) O’nun, insan zihninin kuşatamayacağı derecede sınırsız ilmi vardır; c) Her şeyi kolaylıkla var eden, varlığını sürdüren veya varlığına son veren üstün kudretin sahibidir.

Bu ayette ilahi bilgilerin hiçbir şekilde sınırlandırılamayacağı, bitmeyeceği ve insanlar tarafından da kuşatılamayacağı mesajını içermektedir. Benzer mesaj: Kehf 18:109.  

1- Yedi sayısı çokluk bildirmektedir. Yani “çokça deniz” anlamına gelmektedir. 2- Mürekkep olsa. 3- “Allah'ın kelimeleri” deyimi “Allah'ın takdir edilmiş hükümleri” demektir. Allah'ın “ol emri” ile yarattığı şeyleri ve yaratma gücünü ifade etmektedir. Allah'ın sonsuz ilmi ve gücü vurgulanmaktadır. Buna “Allah'ın sözleri” anlamı verilmesi doğru değildir.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 3:39-45; 4:171; 18:109; 54:50; 79:12-13.  

Bkz. 18:109“Yedi kat deniz” ifadesi çokluktan kinayedir. Yani yeryüzündeki okyanuslar (mürekkep) olsa, sonra bunlara pek çok okyanus daha eklense yine de Allah’ı anlatmaya yetmezdi.“Allah'ın kelimeleri” deyimi; Allah'ın “ol emri” ile yarattığı her şeyi ve onların hayatlarının devam etmesi, koyduğu kanunları ve yaratma gücünü ifade etmektedir.  

(1)“Kur’ân’ın menbaı (kaynağı) bulunan kelâm-ı ezelînin (Allah’ın ezelî kelâmının) kelimâtını(kelimelerini) saymak için; denizler mürekkeb olsalar, zîşuûrlar (akıl sâhibleri) kâtib olsalar, nebâtâtlar(nebatlar) ve ağaçlar kalem olsalar, belki zerrât (zerreler) kalem ucu olsalar yine bitiremezler. Çünki bunlar mütenâhî (sonlu); o ise nihâyetsizdir.” (Lem‘alar, 28. Lem‘a, 294)  

[4] Adet maksut değildir, kesret maksuttur.  

1 Âyetteki “ağaç ve deniz” kelimeleri cins isim olduğu için çoğul olarak tercüme edilmiştir. Devamındaki “yedi deniz” ifadesi ise çokluktan kinaye olarak düşünülürse âyetin bu bölümünün tercümesi, “Eğer yeryüzündeki tüm ağaçlar, kalem ve denizler de (mürekkep) olsa, sonra buna birçok deniz daha eklense” şeklinde de olabilir.2 Çünkü Allah’ın kelimeleri sonsuz, denizler sonludur.3 Bk. (Kehf: 109)  

[3662] Yazılı olan ve olmayanıyla birlikte bütün bir yaratılmışlar evreni Allah’ın âyetleridir. Bu muhteşem âyet, çok küçük bir kısmından haberdar olduğumuz bu evrenin tamamını bilme iddiasının ne kadar yersiz olduğunu söyler. Bununla beraber, söz konusu âyetlerin kelimelerdeki tezahürü olan bu vahyin sözel imkânlarının da tüketilemeyecek kadar zengin ve büyük oluşuna delâlet eder. Bu mucizevî gerçek, vahyi anlama çabasına giren her samimi muhatap tarafından fark edilecektir. Kur’an vahyinin hâlâ indiği günkü gibi hayatı inşâ eden aktif ve müdahil bir özne olması bu özelliğinden kaynaklanır. Bu âyet, tabiatın bitmez tükenmez bir bilgi hazinesi olarak keşfedilmeyi beklediğinin de zımnî ifadesidir (Bkz: 18:109). [3663] Muhteşemsin Allah’ım! İhtişamın karşısında kamaşmayan göz kör, secdeye kapanmayan kalp ölü, kıyama kalkmayan akıl felç demektir.