Mâide Suresi 78. Ayet

Dâvûd aleyhisselâm Allah’ın İsrâiloğulları’na gönderdiği peygamberlerden olup kendisine Zebûr adını taşıyan ilâhî kitap verilmiştir (bilgi için bk. Bakara 2:251; Sâd 38:17 vd.). Lânet, yüce Allah’ın kulunu hoşnutluğundan, rahmet ve inâyetinden yoksun kılmasının, ona gazap etmesinin en şiddetli ifadesidir (bu konuda bk. Bakara 2:159; Âl-i İmrân 3:87). Burada İsrâiloğulları’ndan inkârcılığa sapanların taşkınlık ve nankörlükte ileri gitmeleri sebebiyle ilâhî lânete uğramalarından söz edilmektedir. Hz. Dâvûd’un İsrâiloğulları’na lânette bulunması, tefsirlerde genellikle, onların cumartesi günü yasağını ihlâl etmeleri sebebiyle ağır bir bedduaya mâruz kalmaları ve maymuna dönüştürülmeleri olayı ile açıklanır (bu konuda bilgi için bk. Bakara 2:65; A‘râf 7:163-166). Hz. Îsâ’nın onları lânetlemesinden maksadın ise bu sûrenin 112-115. âyetlerinde yer alan gökten sofra indirme mûcizesine rağmen inkârcılıkta direnenler hakkındaki bedduası olduğu kaydedilir. Bazı bilginlere göre burada, kendilerinin peygamber çocukları olduğu iddiasıyla övünen İsrâiloğulları’na uyarıda bulunulmakta, inkârcılığa sapmaları ve kötülüklere dalmalarından ötürü peygamberler tarafından lânetlenmiş olduklarını da unutmamaları gerektiği hatırlatılmaktadır. Başka bir yoruma göre bu âyette, Dâvûd ve Îsâ peygamberlerin Hz. Muhammed’in geleceğini müjdeleyip onu yalancılıkla itham edenlere lânette bulunduklarına işaret edilmektedir (Râzî, XII, 63-64). İbn Atıyye bu konudaki rivayetlere değindikten sonra şöyle der: Âyetin metninde “mesh”ten (başka bir çirkin varlığa dönüştürmeden) söz edilmemiştir. Âyetin metninden çıkan anlam, Allah’ın onlara lânet ettiği, onları rahmetinden uzaklaştırdığı ve bunun Hz. Dâvûd zamanındaki mümin kullarına Dâvûd’un, Hz. Îsâ zamanındaki müminlere de Îsâ’nın diliyle haber verilmiş olduğudur (II, 223-224). Anılan iki peygamber arasında 1000 yıldan fazla bir sürenin geçtiği ve lânet gerekçesi olarak “Sınırı aşıyorlardı” ifadesinin yer aldığı dikkate alınınca âyette, bu kavmin ilâhî gazabı hak ettirecek sapkınlıklarının süreklilik taşıdığına işaretin bulunduğu da gözden kaçmamaktadır (Reşîd Rızâ, VI, 490; İbn Âşûr, VI, 292). Kitâb-ı Mukaddes’in de Dâvûd’un sevgisine düşmanca karşılık verenlerden söz edip onlar hakkında lânetkâr ifadeler kullandığı görülür (bk. özellikle Mezmurlar, 109:2-29). İsrâiloğulları’ndan bazılarının lânetlenmesinin gerekçesini belirten “Çünkü onlar isyan etmişlerdi ve sınırı aşıyorlardı” ifadesindeki “isyan” Allah’ın buyruklarına karşı gelme, “sınırı aşmak” ise başkalarının haklarına saldırıda bulunma ve özellikle peygamberlerin canlarına kıyma şeklinde açıklanır (İbn Âşûr, VI, 293).

Mâide 5:13’te de belirtildiği gibi, İsrailoğulları’nın lanetlenmesi “sonuç”tur; bunun “sebeb”i ise verdikleri sözleri tutmamaları, isyan etmeleri ve hadlerini aşmalarıdır.  

[2] Her ikisi onlara beddua ettiler, yahut Allah Zebur ve İncil'de onlara lânet etti.  

1 Birçok müfessir, bu lâneti; Dâvut (a.s)’ın cumartesi yasağına uymayan Yahûdîlere, Îsâ (a.s)’ın da 112–115. âyetlerde anlatılan, “Allah tarafından indirilen sofradan” yiyenlerin, sonra nankörlük etmeleri üzerine yaptıkları lânetler olarak anlamışlardır. Ancak bu lânetlerin o Peygamberlerin “diliyle yapılması” ifâdesi, Hz. Dâvut’un dilinin mecâzen Zebûr, Hz. İsa’nın dilinin de mecâzen İncil olduğu şeklinde de anlaşılabilir. (Kurtubî) Yani, bu Yahûdîlere “hem Zebûr’da hem de İncil’de” lânet edilmiştir. Buna göre bu âyet, “İsrail oğulları’ndan kâfir olanlara, hem Zebûr’da hem de İncil’de lânet edilmiştir.” şeklinde de anlaşılabilir. Bu âyetten bir de; kâfirler üzerine lânetin câiz olduğu, anlaşılmaktadır.  

[970] Dâvud’un lâneti için krş: Eski Ahid, Mezmurlar 28:21-22, 31-33 vd. İsa’nın lâneti için krş: Matta 12:34 ve 23:33-35.  

Hz. Mûsâ (a.s.)’dan sonra, İsrail tarihinde pek önemli iki şahsiyet olan Davud ile İsa (a.s.) Yahudileri yola getirmeye çalışmışlar, fakat sözlerini dinlemeyen Yahudiler, Babil ve Roma imparatorluklarının işgallerine mâruz kalmışlardır. Her iki Zat da Hz. Muhammed (a.s.)’ı müjdelemişlerdir.