En'am Suresi 137. Ayet

Câhiliye Arapları’nın sapkınlıklarından biri de çocuklarını öldürme şeklindeki uygulamalarıdır; ortakları bunu onlara iyi bir şey gibi göstermiştir. Klasik tefsirlerde bu âyet açıklanırken, bazı Araplar’ın geçim sıkıntısı veya özellikle kabile savaşları yüzünden ileride esir düşerek câriye haline getirilip fuhşa sevkedilebilir kaygısıyla kız çocuklarını diri diri toprağa gömerek öldürdükleri hatırlatılarak âyette bu acımasız geleneğe işaret edildiği belirtilmektedir (Bu gelenek hakkında bilgi için bk. Cevâd Ali, IV, 651-652). Süleyman Ateş, Araplar’da bu uygulamanın nâdiren görüldüğünü ve toplumda hoş karşılanmadığını belirterek âyette geçen “zeyyene” kelimesinden hareketle, burada işaret edilen “evlât öldürme” uygulamasının başka milletlerden alınmış olduğunu ifade eder. Ona göre müşriklere evlâtlarını öldürmeyi öğütleyen put bakıcıları, belki de evlâdı Allah için kurban etmenin, Hz. İbrâhim’den kalma büyük bir ibadet olduğunu söylüyorlardı. Câhiliye çağında bir adam, şu kadar çocuğu olduğu takdirde bunlardan birini kurban edeceğine yemin ederdi. Nitekim Abdülmuttalib, kendisini koruyacak kadar oğlu olduğu takdirde birisini kurban etmeyi adamıştı (III, 240). Ancak –çeşitli tarihî bilgiler yanında– özellikle İkinci Akabe Biatı sırasında Medineli müslümanların, Câhiliye döneminde yaygın olarak işledikleri başlıca günahlardan vazgeçtiklerine dair söz verirken bunlar arasında evlât öldürme suçunu da sıralamaları (Muhammed Hamîdullah, İslâm Peygamberi, I, 154) ve Resûlullah’ın mümin kadınlardan aldığı biattan söz eden âyette bu şarta da yer verilmesi (bk. Mümtehine 60:12) bu uygulamanın pek de nâdir olmadığını göstermektedir. Âyette Câhiliye Arapları’na evlâtlarını öldürmeyi iyi gibi gösterdikleri belirtilen ortaklardan maksadın insan ve cin şeytanları veya özellikle put bakıcıları olduğuna dair görüşler vardır (bk. Râzî, XIII, 206). Bu son anlayışa göre bir tür din adamları olan put bakıcıları, ataları olan İbrâhim ve İsmâil’in dinine uyduklarını zanneden müşrik Araplar’a, Allah’a kurban etmek maksadıyla çocuk öldürmenin, ataları İbrâhim ve İsmâil’in dininden kalma, kendilerini Allah’a yaklaştıran güzel bir gelenek olduğunu telkin etmişler ve bu şekilde dinlerini bozmak, karıştırmak suretiyle böylesine büyük bir cinayeti onlara bir ibadet gibi benimsetmiş, sevdirmişlerdi (Mevdûdî, I, 523-524).

Bilindiği üzere, müşrikler kız çocuklarını diri diri gömerek insanlık tarihinin en utanç verici eylemlerinden birini gerçekleştirmiş ve bir neslin neredeyse yok olmasına neden olmuşlardı. Müşriklerin inanç ve ekonomik hayattaki azgınlıklarının bunlarla sınırlı kalmadığı, konunun insan katletmeye hatta kendi çocuklarını öldürmeye kadar vardığı haber verilmektedir.  

1- Putların bakıcıları, kâhinleri, müşrik din adamları. 2- Kız çocuklarını putlara kurban olarak adamayı. 3- Güzel bir dini gelenek.  

Araplarda, ilk evlâdın kız oluşu, nâmusa dokunan bir keyfiyetti. Onun için o çocuğu diri diri toprağa gömen baba, namussuzluktan kurtulurdu.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 16:58-59; 81:8-9.  

15.Bazı müfessirlere göre burada "ortak koştukları şeyler"le kastedilen müşriklerin cinlerden ve şeytanlardan kendilerine ilah edindikleri varlıklardır. Bu ifadeyle şeytanların kastedildiği de söylenmiştir. Bazı müfessirlere göre de bu ifadeyle kastedilenler putların hizmetçileri ve bekçileridir.  

[Geri kalmış toplumlar, azgın idareciler tarafından, nüfus kontrolüne, dolayısıyla dünyevî ve dinî helakete maruz bırakılıyorlar ki sömürülebilsinler.]  

Allah'ın kitabına göre, zina cezası kamu önünde yüz değnektir. 42:21 ayetinde bildirildiği gibi, gelenekçi " müslümanlar", Allah tarafından onaylanmayan bir dini izlemektedirler.  

[2] İsmail Aleyhisselâm dinini.  

1 Şirk: “شرك” fiilinin mastarıdır ve ortak olma demektir. Dinî anlamda şirk, “Allah’a eş ve ortak koşma” manasına gelir. “Müşrik” de, “Allah’a ortak koşan” demektir. Şirk, aynı kökten gelen kelimelerle birlikte, Kur’an’da yüz elli’yi aşkın yerde geçmektedir. Allah’ın birliğine ortak kabul etmek şirk olduğu gibi, kudret ve tasarrufunda O’na ortak kabul etmek de şirktir. Şirk’in diğer bir çeşidi de, “yalnız Allah’tan beklenmesi gereken sonuçları, Allah’tan başka güç ve kişilerden beklemektir.” Şirk’in zıddı tevhid’dir. O da, Allah’ın varlığını ve birliğini kabul etmekle beraber, O’nun tasarruflarında tek kudret sahibi olduğunu, hüküm ve irâdesinin her şeyin üstünde bulunduğunu kabul etmektir. İbadetlere gösterişi karıştırmak da küçük şirktir. O da, Allah’ın rızasından sapmaktır. İtikadî noktadan şirk ise, Allah’tan başka gizli veya açık tapılacak mabut, hükmüne uyulacak hakem, emir ve yasakları din gibi algılanan zatlar tanımak demektir. Bir müşrik hareketlerinde bazen Allah’ı dahi hesaba katma ihtiyacından uzak kalamamakla beraber, ekseriya kendisine daha yakın farzettiği diğer mabutları, şerikleri namına yürür ve bunun için kazancında hakka muhalif emeller takip ettiği gibi sarfiyatında da haksız ve beyhude olarak o mabutları namına bir takım masraflara mahkûm olur. Ve artık onun bütçesinde iki masraf vardır. Birisi Allah için harcamayı hissettiği az bir hayır, birisi de Allah’a şirk koştuğu putların, şeyhlerin, efendilerin yüklediği beyhude, havai ve hayırsız olan masraftır. İşte bu harcama ve himmet soygunları, memleketleri yıkan, milletleri harap eden en önemli sebeplerden biri olan buhran ve sefaletin ana sebebidir. Bu, harcamaların hiç biri Allâh için olmaz ve boşuna soyulmaktan başka hiç bir şey ifade etmez. Bilakis Allâh için ayrılan kazançları bile kendilerine çeker. Ve artık bu halde bulunanların hiç bir hayırları olmaz. Bütün amelleri ve bütün kazançları, şeytanlar uğuruna hebaen mensûrâ olur gider. 2 O taptıkları ve namlarına masraflar yaptıkları şerikleri, o insan ve cin şeytanları müşriklerin çoğuna evlatlarını öldürmeyi hoş gösterdi. Kazandıklarını ellerinden aldılar, sıkıntılara soktular. Akıllarını fikirlerini, hislerini ifsat ettiler. Geçim sıkıntısı, fakirlik korkusu ve bir takım bâtıl düşünce ve duygularla yetişmiş evlatlarını öldürmeyi, putlara kurban etmeyi, kızlarını diri diri gömmeyi, doğum kontrolü adı altında çocuklarını daha dünyaya gelmeden ana karnında telef etmeyi ve bu suretle kendi nesillerini kendilerine kırdırmayı bir iktisat, bir ilim, bir din işi gibi iyi bir şey diye telkin ettiler. Ve bunu, müşrikleri helâk etmek ve peygamberler vasıtasıyla gelen hak dinlerini kirletmek ve bozmak gibi iki önemli maksat için yaptılar.3 Yani; ya onlara o gücü vermezdi veya o gücü verdiği halde engel olur, yaptırmazdı.  

[1128] “Güzel göstermenin” putlara isnat edilmesi, şirk koşanların kendi tasavvurlarının kendilerine kurduğu tuzağı ifade eder. Zira putlar özne değildir. Vesvese budur ve bu gibi âyetlerin tümü böyle anlaşılmalıdır. [1129] Sözgeliminden: “..fakat şirkin ve küfrün varlığına izin vermeyi istedi” (Krş: 10:99).  

Şerikler burada, putun kendisi değil, hizmetçileri, bekçileri veya şeytanlardır. Şerik denilmesi, mallarına ortak olmaları veya itaatlerinde onları Allah’a ortak kıldıkları içindir. Fakirlik endişesi veya kızlar evlendiklerinde yahut esir olduklarında utanma sebebi olabilirler diye kız çocuklarını öldürme âdetinin çirkinliği bildiriliyor. Ayrıca Cahiliye araplarının “Şu kadar oğlum olursa birini kurban edeyim.” diye Allah’a yaklaşma zannı ile de böyle yaptıkları olurdu. Âyet çocuk öldürmenin zararının aileye münhasır kalmayıp aynı zamanda millet hakkında da “mahvetme” olduğunu bildirmektedir. Bu da oldukça düşündürücüdür.