Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 5554, sondan 683. ayet; 75. sure ve Kıyamet Suresinin 3. ayetidir. Kıyamet Suresi 3. ayetinin kelime sayisi 5, harf sayısı 24 ve toplam ebced değeri ise 1534 olarak hesaplanmıştır. Kıyamet Suresinin toplam ebced değeri 49071 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır.
Kur’an’da çeşitli vesilelerle bildirildiğine göre putperest Araplar, insanların öldükten ve bedenleri çürüyüp toprak haline geldikten sonra yeniden diriltilmesini imkânsız görüyor, Hz. Peygamber’e bunun nasıl olacağını soruyorlardı; fakat aslında gayeleri gerçeği öğrenmek değil, alay ve inkâr etmek olduğu için aldıkları cevaplar üzerinde düşünmüyor, söylenene inanmıyorlardı. Âyetler hem onların bu tutumunu kınamakta hem de ölümden sonra dirilmenin gerçekleşeceğini kesin ve ince bir üslûpla ifade etmektedir.
4. âyetin metnindeki tesviye kavramı, “yaratılış sürecinde insana bedensel özelliklerinin tam olarak verilmesi” anlamında başka âyetlerde de geçmektedir (bk. İnfitâr 82:7; A‘lâ 87:2). Bu kullanım dikkate alındığında konumuz olan âyette tesviye kavramının, parmak kemiklerinin bir araya getirilmesi yanında parmaklara bütün özelliklerinin yeniden eksiksiz verileceğini de ifade ettiği düşünülebilir. Bilindiği gibi her bir insanın avuç içinde ve parmak uçlarında bulunan çizgiler, onun bir tür kişilik şifresi olup başka hiçbir insanda bulunmayan, yalnız ona ait olan bir kompozisyonda yaratılmıştır. Muhtemelen âyette yeniden yaratılmanın bu inceliğine de işaret etmek için özellikle parmakların yaratılışı zikredilmiştir. Ayrıca âyette, edebî bir sanat olarak parmaklar zikredilmiş, fakat bedenin tamamı kastedilmiştir.
Mehmet Okuyan
İnsan kemiklerini asla bir araya toplayamayacağımızı mı sanıyor!
1 Adiy b. Ebî Rabîa: “Ey Muhammed! Kıyamet gününün ne zaman ve nasıl olacağını bana anlat.” der. Peygamberimiz anlatınca da: “Ey Muhammed! Ben onu gözümle görsem yine sana inanmam. Yani Allah şu çürümüş kemikleri mi toplayacak?” der. Bu sûrenin iniş sebebi bu olaydır. (Kurtubî)
Muhammed Esed
İnsan, [onu tekrar diriltip] kemiklerini yeniden bir araya getiremeyeceğimizi mi sanıyor?