Kıyamet Suresi 4. Ayet

Diğer canlılara göre insanın el ve parmakları daha mükemmel yapıdadır. Hele parmak ucu izlerinin tüm insanlarda birbirinden farklı oluşu göz önüne alınacak olursa, âyetin üzerinde durduğu noktanın önemi anlaşılır.  

Kur’an’da çeşitli vesilelerle bildirildiğine göre putperest Araplar, insanların öldükten ve bedenleri çürüyüp toprak haline geldikten sonra yeniden diriltilmesini imkânsız görüyor, Hz. Peygamber’e bunun nasıl olacağını soruyorlardı; fakat aslında gayeleri gerçeği öğrenmek değil, alay ve inkâr etmek olduğu için aldıkları cevaplar üzerinde düşünmüyor, söylenene inanmıyorlardı. Âyetler hem onların bu tutumunu kınamakta hem de ölümden sonra dirilmenin gerçekleşeceğini kesin ve ince bir üslûpla ifade etmektedir. Âyet metnindeki tesviye kavramı, “yaratılış sürecinde insana bedensel özelliklerinin tam olarak verilmesi” anlamında başka âyetlerde de geçmektedir (bk. İnfitâr 82:7; A‘lâ 87:2). Bu kullanım dikkate alındığında konumuz olan âyette tesviye kavramının, parmak kemiklerinin bir araya getirilmesi yanında parmaklara bütün özelliklerinin yeniden eksiksiz verileceğini de ifade ettiği düşünülebilir. Bilindiği gibi her bir insanın avuç içinde ve parmak uçlarında bulunan çizgiler, onun bir tür kişilik şifresi olup başka hiçbir insanda bulunmayan, yalnız ona ait olan bir kompozisyonda yaratılmıştır. Muhtemelen âyette yeniden yaratılmanın bu inceliğine de işaret etmek için özellikle parmakların yaratılışı zikredilmiştir. Ayrıca âyette, edebî bir sanat olarak parmaklar zikredilmiş, fakat bedenin tamamı kastedilmiştir.

1- Deyim olarak, en küçük, en ayrıntılı parçasına varıncaya dek, yani “tepeden tırnağa kadar” demektir. Parmak uçları sözcüğüne “parmak izi” anlamını vermek, çok abartılı bir yaklaşımdır.  

(*) Hiçbir insanın parmak izi, öbürünün aynı değildir.  

Ayette özel olarak parmakların zikredilmesi, gerek “parmak ucu izleri”, gerekse “parmak damar haritası” açısından çok büyük anlam ifade etmektedir. Parmak ucu izlerinin ve parmak damar haritasının bütün insanlarda farklı olması insanların kimliğini tespit bakımından çok önemlidir.   

Bu ayet, her kişinin parmak uçlarındaki parmak izlerinin, taklidi zor ve hayat boyu değişmeyen birer organik kimlik kartı olduğuna işaret ediyor olabilir mi?  

[3] Parmakların ucundaki ufak kemikleri de toplayıp düzeltmeye. Böyle ince iş yapınca bu başka işler evleviyette kalır. Parmak izi meselesi ehemmiyetini gösterir.  

1 Yani sadece kemikleri değil, bedenin en ince teşkilâtına varıncaya hepsini, hatta gövdesinin en ince uçları olan parmaklarını, uçlarındaki inceliklere varıncaya kadar düzenlemek şartıyla derleyip toplamaya kadiriz.  

[5444] Terkibin en basit unsuru hatırlatılıyor. Zira terkibin en basit unsurunu inkâr eden, mürekkep unsurlarını haydi haydi inkâr eder. “Parmak uçları” ile hem insan eylemlerinin tutamak noktaları hem de parmak izi kastediliyor olabilir. Yaradan yarattıklarına imzasını atmıştır. Parmak uçları, yaratılmışların değerlisi olan insana atılan imza mahallidir. İkinci âyette Allah’ın şahitlik çağrısına icâbet eden Efendimiz, şehadet kelimesi okurken parmağını kaldırmıştır. Bu, şehadete “ben” diye başlayan insanın “ben idrakinin” sembolik ifadesidir. Parmaklar her beşerî şaheserin arkasında yatan ilâhî şaheseri gösterirler. Çünkü sanatkârlar şaheserlerini parmaklarıyla verirler.  

(1) Her insan bireyinin ayrı bir parmak izine sahip olduğuna dair bilgi ile insanlık on dokuzuncu yüzyılda tanıştı. Kur’ân ise, bu âyetiyle parmak uçlarını işaret ederek orada çok özel birşeylerin bulunduğuna dikkat çekiyor.