Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 4531, sondan 1706. ayet; 46. sure ve Ahkaf Suresinin 21. ayetidir. Ahkaf Suresi 21. ayetinin kelime sayisi 25, harf sayısı 95 ve toplam ebced değeri ise 10118 olarak hesaplanmıştır. Ahkaf Suresinin toplam ebced değeri 191977 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır. Bu sure حم hurufu mukatta harfleriyle başlamaktadır. Bu ayette ح (1) م (6) bulunuyor.
Arapça Metin
واذكر اخا عاد اذ انذر قومه بالاحقاف وقد خلت النذر من بين يديه ومن خلفه الا تعبدوا الا الله اني اخاف عليكم عذاب يوم عظيم
Kendisinden önce ve sonra uyarıcıların gelip geçmiş olan Âd kavminin kardeşini (Hûd’u) hatırla. Hani Ahkâf’taki kavmini, “Ancak Allah’a ibadet edin, çünkü ben sizin adınıza büyük bir günün azabından korkuyorum” diye uyarmıştı.
İnancın en önemli üç unsuru tevhid, nübüvvet ve âhirettir. Bütün hak dinlerde bu üç unsur üzerinde önemle durulmuş, insanların bir tek Allah’a iman ve kulluk etmeleri, gönderdiği peygamberin yolundan gitmeleri ve öldükten sonra dirileceklerine, hesap vereceklerine inanarak yaşamaları istenmiştir. Bu sûrenin de temel konuları arasında bunlar vardır. Hz. Peygamber’in muhatabı olan Arap müşrikleri bu üç inanç unsuru karşısında direndikçe hem onları ikna etmek hem de peygamberi ve müminleri rahatlatmak için aynı şekilde davranan geçmiş ümmetlerden örnekler verilmiş, onların peygamberleriyle tartışmaları, ileri sürdükleri deliller, peygamberlerin mukabil davranışları ve ortaya koydukları kanıtlar anlatılmıştır. Burada açık örnek Âd kavmi ile “onların kardeşi” şeklinde ifade edilen Hûd aleyhisselâm, kapalı örnek ise 27. âyette zikredilen, o bölgede yaşamış diğer kavimler, ümmetler ve peygamberlerdir. Hz. Nûh’tan sonra kendilerine peygamber gönderilen ilk Arap topluluğu Âd olduğu için burada açık örnek olarak onlar seçilmiştir.
“Âd’ın kardeşi”nden maksat o kavimden gelen, soy olarak o kavme mensup bulunan kimsedir ki, burada Hûd peygamber kastedilmektedir (Hûd ve Âd hakkında bilgi için bk. A‘râf 7:65-72).
Mehmet Okuyan
Âd (kavmin)in kardeşini (Hud’u) an! Zira o, kendinden önce ve sonra uyarıcıların geçtiği Ahkaf bölgesindeki kavmini “Allah’tan başkasına kulluk etmeyin! Şüphesiz ki üzerinize gelecek büyük bir günün azabından korkuyorum!” diye uyarmıştı.
Hz. Hud ve Âd kavminin kıssası hakkında bkz. A‘râf 7:65-72; Tevbe 9:70; Hûd 11:50-60; İbrâhîm 14:9; Hacc 22:42; Mü’minûn 23:31-41; Furkân 25:38; Şu‘arâ 26:123-140; ‘Ankebût 29:38; Sâd 38:12; Mü’min 40:31; Fussilet 41:15-16; Ahkâf 46:21-26; Kâf 50:13; Zâriyât 51:41-42; Necm 53:50; Kamer 54:18-22; Hâkka 69:6-8; Fecr 89:6-13.,[el-Ahkâf] kelimesi, [el-hıkf] kelimesinin çoğuludur ve “kum yığınları”, “kum tepecikleri” anlamlarına gelmektedir. Bu bölgenin Umman ve Mühre arasında bir vadi, Şam’da bir dağ, Umman ile Hadramevt arasında bir yer, bütün Yemen toprakları, [Şıhr] denen bölge olduğu yönünde yorumlar mevcuttur.
Bayraktar Bayraklı
‘Âd'ın kardeşi olan Hûd'u hatırla! Zira o, kendinden önce ve sonra uyarıcıların da gelip geçtiği Ahkâf bölgesindeki kavmine, “Allah'tan başkasına kulluk etmeyiniz, ben sizin büyük bir günün azabına uğramanızdan korkuyorum” demişti.[554]
[554] Âd kavminin kıssası ve Ahkâf hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVII, 530-542.
Erhan Aktaş
Âd'ın kardeşini¹ an! Hani Ahkâf'taki halkını uyarmıştı. Ondan önce de ve sonra da “Allah'tan başkasına kulluk etmeyin! Ben sizin için büyük bir günün azabından korkuyorum.” diye uyaran nice uyarıcılar gelip geçmişti.
(Onlara) Ad'ın kardeşini (Hz. Hud’u) hatırlat ki; onun önünden ve ardından nice uyarıcılar gelip geçmişti; hani o, Ahkaf'taki kavmini: "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin, gerçekten ben, sizin için büyük bir günün azabından korkarım" diye uyarmıştı.
Ve an Âd'ın kardeşini, hani kavmini Ahkaaf'ta korkutmuştu ve ondan önce ve ondan sonra gelip geçen korkutucular da, ancak Allah'a kulluk edin diye korkutmuşlardı; o da öyle demiş ve şüphe yok ki ben demişti, o pek büyük günün azabına uğrayacağınızdan korkuyorum.
Ad'ın kardeşinden maksat, Ad kavmine gönderilen Hz. Hûd'dur. Ahkaaf, kum yığınları anlamına gelir. Yemen kıyılarındaki Şemr vâdisidir, yahut Umman'la Mehre arasındaki vâdidir. Hz. Hûd'un kavmi burada otururdu.
Abdullah Parlıyan
Âd kavminin kardeşleri durumunda olan, Hûd peygamberi de hatırla, hani O, kum tepeleri arasında yaşamış olan halkını uyarmıştı. Gerçekten ondan önce de, sonra da birçok uyarıcılar gelip geçmişti ve hepsi de ancak, Allah'a kulluk edin diye korkutmuşlardı. Hûd da aynen öyle söylemiş ve şüphe yok ki ben, o pek büyük bir günün azabına uğrayacağınızdan korkuyorum, demişti.
Âd kavminin soydaşını-kardeşini, Hûd'u hatırlayarak insanlara anlat. Hani o, kum tepelerinde, Ahkaf denilen yerde kavmini uyarmıştı. O bölgede, ondan önce ve ondan sonra sorumluluk, hesap ve cezayı hatırlatan nice uyarıcılar, peygamberler vazifelerini ifa ederek geçip gitmiştir. Hûd, kavmine:
“Yalnızca Allah'ı ilâh tanıyın, candan müslümanlar olarak Allah'ın hükmüne teslim olun, saygıyla Allah'a kulluk ve ibadet edin, yalnız Allah'ın şeriatına bağlanın, Allah'a boyun eğin. Ben sizin adınıza, büyük bir günün azâbından korkuyorum.” demişti.
Ad'ın kardeşini an. Ondan önce de, sonra da uyarıcılar gelip geçmişti. O Ahkaf'taki kavmini uyarmıştı (ve demişti ki): "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin. Ben sizin için büyük bir günün azabından korkuyorum."
Ad'ın kardeşini hatırla; onun önünden ve ardından nice uyarıcılar gelip geçmişti; hani o, Ahkaf'taki kavmini: 'Allah'tan başkasına kulluk etmeyin, gerçekten ben, sizin için büyük bir günün azabından korkarım' diye uyarmıştı.
Âd kavminin kardeşini, (Hûd Aleyhisselâmı) hatırla: Hani bir vakit Ahkâf'da (yaşadıkları kumsal ve engebeli yüksek bir arazide) kavmini şöyle korkutmuştu, ki ondan evvel ve sonra da bir çok peygamberler geçmiştir: “- Allah'dan başkasına ibadet etmeyin; çünkü ben size (gelecek) korkunç bir günün azabından korkuyorum.”
Ad kavminin kardeşi Hud’u an! Hani kum çölündeki() kavmini uyarmış idi. Ondan önce ve sonra da nice uyarıcılar gelmiş idi. “Allah’tan başka hiçbir şeye kulluk etmeyin. Ben sizin için büyük bir günün azabından korkarım” (demişti.)
(*) Veya kum fırtınaları başlarına gelecek diye kavmini uyardı.
Besim Atalay
An Ad'in kardeşini de, hani o Ahkaf'ta bulunan ulusunu kocundurmuştu, ondan önce de, ondan sonra da, kocunduranlar gelmişlerdi, «Ancak Allaha tapın, ben sizin için, ulu günün azabından korkarım!» demiş idi ya
Kendisinden önce ve sonra uyarıcıların gelip geçtiği Âd kavminin kardeşini (Hûd'u) hatırla! Hani Ahkâf bölgesindeki kavmini: “Allah'tan başkasına kulluk etmeyin, çünkü ben sizin adınıza büyük bir günün azabından korkuyorum” diye uyarmıştı.
“Âd kavminin kardeşi” nden maksat Âd kavmine gönderilen Hz. Hûd’dur. “Ahkâf”, “yüksek kum tepesi” anlamında “hikf” kelimesinin çoğuludur. “Uzun ve yüksek kum tepeleri” demektir. Hz. Hûd’un peygamber olarak gönderildiği Âd kavmi Yemen’de denize nazır yüksek ve uzun kum tepelerinin bulunduğu bir yerde yaşıyorlardı.
Diyanet İşleri (Eski)
Ad milletinin kardeşi Hud'u an; ondan önce ve sonra, "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin" diyen nice uyarıcılar gelip geçmişken, Ahkaf bölgesindeki milletini uyarmış "Doğrusu sizin için, büyük günün azabından korkuyorum" demişti.
Âd kavminin kardeşini (Hûd'u) an. Zira o, kendinden önce ve sonra uyarıcıların da gelip geçtiği Ahkaf bölgesindeki kavmine: Allah'tan başkasına kulluk etmeyin. Ben sizin büyük bir günün azabına uğramanızdan korkuyorum, demişti.
Âyette geçen «ahkaf» uzun ve yüksek kum yığını manasına gelen «hıkf»ın çoğuludur. Hûd’un kavmi olan Âd, Yemen’de denize nâzır kum tepeleri arasında oturduğundan bu bölgeye «ahkaf» denmiştir.
Edip Yüksel
Ad'ın kardeşinin kum tepeciklerindeki halkını uyarmış olduğunu hatırla. Ondan önce ve sonra "ALLAH'tan başkasına kulluk etmeyin. Sizin için büyük bir günün azabından korkarım," diyen nice uyarıcılar geçmişti.
Ey Muhammed! Âd kavminin kardeşi Hud'u hatırla. Hani O, Ahkâf denilen yerde kavmini uyarmıştı. O'ndan önce ve sonra da nice peygamberler gelip geçmiştir. Hud, kavmine: "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin. Çünkü ben sizin için büyük bir günün azabından korkuyorum." demişti.
Bir de Âdın kardeşini an, Ahkafta kavmını inzar ettiği vaktı: ki önünden ve ardından nice nezîrler de geçmiştir, Allahdan başka ma'bud tanımayın diye, çünkü ben size büyük bir günün azâbından korkuyorum
Aad'in biraderini —ki ondan evvel de, ondan sonra da inzâr edici peygamberler gelib geçmişdi — hatırla. Hani o, Ahkaaf daki kavmini «Allahdan başkasına kulluk etmeyin. Hakıykat ben üzerinize (gelecek) büyük bir günün azabından korkuyorum» diye tehdîd etmişdi.
(Habîbim, yâ Muhammed!) Bir de Âd'ın kardeşini (Hûd'u) an! Hani (o da) Ahkaf(nâmındaki belde)de(1) kavmini: “Allah'dan başkasına ibâdet etmeyin! Şübhesiz ki ben, sizin üzerinize (dehşeti pek) büyük bir günün azâbından korkarım!” diye korkutmuştu ki kendinden önce ve kendinden sonra da korkutucular geçmişti.
(1)Ahkāf, uzun ve yüksek kum tepeleri ma‘nâsına gelir. Hz. Hûd (as)’ın peygamber olarak gönderildiği Âd kavmi, Yemen’de denize nâzır böyle yüksek ve uzun kum tepelerinin bulunduğu bir mevki‘de yaşıyorlardı. (Beyzâvî, c. 2, 396)
İlyas Yorulmaz
Ad kavminin kardeşini hatırla. Kendi toplumunu kum tepeleriyle (fırtınasıyla) uyarmıştı. Onlardan önce de, sonrada uyarıcılar gelip geçmiş ve kavimlerine yalnızca Allah’a kulluk edin ve “Şüphesiz ki ben, sizin için büyük bir günün azabından korkuyorum” demişlerdi.
Âd cemaatinin kardeşini [¹] yâd et. Hani o, Ahkaftaki [²] kavmini Allah azabıyle korkutmuştu. Ondan evvel gelip geçen, ondan sonra gelen [³] peygamberler de Allah azabıyle korkutmuşlardı [⁴], O «— Ancak Tanrı/ya tapın, şirkinizden dolayı size gelecek dehşetli bir günün azabından korkuyorum» demişti.
İsmail Hakkı İzmirli Ahkaf Suresi 21. Ayet Açıklaması
[1] Onların öz cinslerinden olan Hud peygamberi.[2] Ahkaf, Yemen'de kumsal bir yerdir veya kum tepeleridir.[3] Evvel gelip geçenler, «İdris ve Nuh», sonra gelenler «Salih, İbrahim, İsmail» ve sair Beni İsrail oğullarından gelen peygamberlerdir. Aleyhimüssalâtu vesselâm.[4] Bütün peygamberler tevhitte müşterek olmakla te'kit (sağlamlaştırmayla) ve takrir (ağızdan anlatma) için zikrolunmuşlardır.
Kadri Çelik
Kendi zamanında ve öncesinde nice uyarıcılar gelip geçmişken Ahkaf'taki kavmini, “Allah'tan başkasına kulluk etmeyin, gerçekten ben, sizin için büyük bir günün azabından korkmaktayım” diye uyaran Ad kavminin kardeşini (Hud'u) an.
Ey Peygamber! Âd kavminin kardeşleri gibi yakından tanıdıkları Hûd Peygamberin örnek mücâdelesini hatırla: Hani o, kendisinden önce ve sonra nice uyarıcıların gelip geçtiği Ahkâf denilen bölgede halkını şöyle uyarmıştı: “Ey halkım! Allah’tan başkasına kulluk ve itaat etmeyin! Doğrusu ben, sizin büyük bir günün azâbına uğramanızdan korkuyorum!”
Âd’ın kardeşini de an!
Onun önünde de, ardında da Uyarıcılar gelip geçti.
Hani, AHKAÂF’ın / Kum Tepeleri’nin yakınındaki kavmini:
-“Allah’tan başkasına kulluk etmeyin! Ben, size çok büyük bir günün azabının gelmesinden korkuyorum” diye uyardı.
Âd toplumunun kendisinden önce ve sonra nice Peygamberler gelip geçen kardeşi (Hûd’u) hatırla. Hani o, Ahkaf1 bölgesinde, toplumunu: “Allah’tan başkasına sakın kulluk etmeyin, gerçekten ben, sizin büyük bir günün azabına uğramanızdan korkuyorum.” diyerek uyarmıştı.
1 Ahkaf: Uzun ve yüksek kum yığını demek olan “hıkf” ın çoğuludur ve “eğri büğrü kum tepeleri” demektir. Âd toplumunun yaşadığı bölgenin adıdır. Burası Yemen’de Umman ile Mehre arasında, Hadramut’a doğru kumluk bir bölgedir.
Muhammed Esed
VE ‘ÂD'IN kardeşini 25 hatırlayın; hani o, gerek kendi bilgisi içinde gerekse bilgisi dışındaki zamanlarda 26 gerçekleşmiş olan [öteki] uyarıları(n izlerini) görerek şu kum tepeleri arasında [yaşamış olan] halkını uyardı: “Yalnızca Allah'a kulluk edin! Yoksa ben, sizin dehşet verici bir günde azaba uğramanızdan korkarım!”
Ve hatırlat, Âd kavminin kardeşi Hud’u. Hani o, Ahkaf’da/kum tepelerinde yaşayan kavmini uyarmıştı. Hâlbuki ondan önce de sonra da “Allah’tan başkasına kulluk etmeyin, aksi halde ben sizin o dehşetli günün azabına uğramanızdan endişe ediyorum” diyen nice uyarıcılar gelip geçmişti. 7/65, 16/36, 39/71
VE ‘Âd kavminin soydaşı[4528] (Hûd’u) hatırla! Hani o, şu kum tepeleri arasında yaşamış olan kavmi -ki ondan önce de sonra da nice uyarıcılar gelip geçmişti-[4529] şöyle uyarmıştı: “Allah’tan başkasına kulluk etmeyin! Aksi halde ben dehşet verici bir günün azabına uğramanızdan korkarım!”
Mustafa İslamoğlu Ahkaf Suresi 21. Ayet Açıklaması
[4528] Krş: 89:6, not 9.
[4529] Veya: “mazi ve istikballerine dair gelip geçmiş uyarıları görerek”.
Ömer Nasuhi Bilmen
Ve Âd'ın kardeşini yâd et. O vakit ki, Ahkâf'daki kavmini korkutmuştu ve muhakkak ki, onun önünden ve ardından nice korkutucular da gelip geçmiştir. «Allah'tan başkasına ibadette bulunmayın, şüphe yok ki ben sizin hakkınızda pek büyük bir günün azabından korkarım» (demişti).
Bir de Âd halkının kardeşleri Hûd'u hatırla. O Ahkaf'da kavmini uyarmıştı. Gerçekte ondan önce de, sonra da birçok uyaran peygamberler gelip geçmişti. O: “Yalnız Allah'a ibadet edin. Doğrusu ben, sizin başınıza gelecek müthiş bir günün azabından endişe ediyorum. ” demişti.
Ahkaf sözlükte “kum tepeleri” anlamına gelir. Özel isim olarak, Arap yarımadasının güney batı kısmı olup bugün meskûn değildir. Uman’dan Yemen’e kadar bu bölgede Âd kavmi yaşamıştı. Burası eski çağlarda yeşillik iken sonradan kuraklığa mâruz kalmış olabilir.
Süleyman Ateş
Ad'ın kardeşini (Hud'u) an: Ahkaf'taki kavmini uyarmıştı. Onun önünden ve ardından nice uyarıcılar da gelip geçti (demişti ki): "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin; ben sizin, büyük bir günün azabına uğramanızdan korkuyorum."
kum tepesi anlamındaki hikf' in çoğudur. Hûd'un kavmi 'Âd, Yemen'de Sıhr bölgesindeki denize nazır kum tepeleri arasında oturduğundan bu bölgeye Ahkâf denmiştir. Dahhâk'ten gelen bir rivâyete göre Ahkâf Şam'da bir dağın adıdır. Fakat tefsîrler, 'Âd kavminin Yemen bölgesinde oturduğunda birleşiyorlar. İşte Hûd onları uyarmıştı.
Süleymaniye Vakfı
Ad halkından olan Hud’u da anlat; Ahkaf’ta halkını uyarmıştı. Aslında ondan önce de sonra da nice uyarıcılar gelip geçti. Hud şöyle demişti: “Allah’tan başkasına kul olmayın. Bir gün büyük bir azabın altında kalmanızdan korkuyorum.”
“Hatırlat, Âd'ın kardeşini... Hani O, Ahkaf'taki kavmini uyarmıştı. Ondan önce de sonra da ”Allah'tan başkasına kulluk etmeyin.” diye uyarıcılar gelip geçmişti:-Ben büyük bir günün azabının üzerinize gelmesinden korkuyorum!
Âd kavminin kardeşi Hud'u da hatırla—ki, ondan önce ve sonra da uyarıcılar gelip geçti. Hani o Ahkaf'taki kavmini, “Allah'tan başkasına kulluk etmeyin; yoksa büyük bir günün azabına uğramanızdan korkuyorum” diye uyarmıştı.
Âd kavminin kardeşini de an! O, kendinden önce ve sonra uyarıcıların gelip geçtiği Ahkaf'ta, toplumunu şöyle uyarmıştı: "Allah'tan başkasına kulluk/ibadet etmeyin! Gerçek şu ki, ben sizin büyük bir günün azabına uğramanızdan korkuyorum."
daħı añ 'ād ķarındaşını ya'nį hūd’ı. ol vaķt kim ķorķıtdı ķavmını uzun egri ķayalarda daħı bayıķ geçdi ķorķıdıcılar ileyince daħı ardınca kim “ŧapmañ illā Tañrı’ya bayıķ ben ķorķarın üzerüñüze ulu gün 'aźābından”.
Daḫı ẕikr eyle yā Muḥammed Ṣāliḥ peyġamberi. Ol vaḳt ki ögütledi ḳavmi‐ni Aḥḳāfda ki ḳum ṭaġlarıdur, daḫı geçdi‐y‐idi niçe peyġamberler ileyinden, daḫı ardından ki ṭapmañuz, illā Tañrıya. Ben ḳorḳarın sizüñ üstüñüze ulu gün ‘aẕābından.