Sahîh-i Buhârî 2346. Hadis

Buhari, yukarıdaki başlığı kullanmakla, araziyi kiraya vermekle ilgili yasaklamanın, belirsiz bir ücret karşılığında olduğuna işarette bulunmak istemiştir. Alimler çoğunluğunun görüşü böyledir. Ya da belirli bile olsa, araziden çıkacak mahsül karşılığında olması da aynıdır. Yoksa yasaklama, arazinin, dinar veya dirhem karşılığında kiraya verilmesine yönelik değildir. Yukarıda zikredilen hadis, alimlerin çoğunluğu lehine bir delildir.

İbnü'l-Münzir, sahabilerin, arazinin altın ve gümüş karşılığında kiraya verilmesinin caiz olduğunda icma' ettiğini belirtmiştir. İbn Battal da, ileri gelen fakihlerin bu konuda fikir birliği içinde olduğunu nakletmiştir. Ebu Davud'un naklettiğine göre Sa'd İbn Ebu Vakkas şöyle demiştir: "Tarla sahipleri, nehirden taraftaki bölümden çıkacak olan mahsüllerin kendilerine ait olması şartıyla arazileri kiraya veriyor daha sonra da kiracı ile aralarında çekişme meydana geliyordu. Bunun üzerine Nebi (s.a.v.) arazilerin (bu şekilde) kiraya verilmesini yasakladı ve "Altın ve gümüş karşılığında kiraya verin" buyurdu. Hadisin ravileri güvenilirdir (sika).

Leys'in sözü, alimler çoğunluğunun görüşüne uygun düşmektedir. Çünkü o, yasaklamanın, araziyi, garar ve cehalete götürecek şekilde kiraya vermekle ilgili olduğu yorumunu yapmıştır. Ona göre, yasaklama her halükarda geçerli değildir. Arazi altın ve gümüş karşılığında kiraya verilebilir. Alimler çoğunluğu, araziyi, çıkacak olan mahsülün bir bölümü karşılığında kiraya verme konusunda görüş ayrılığı içindedir.

Caiz olduğu görüşünde olanlar, yasaklamanın tenzihi olduğunu belirtir. Bir önceki konuda zikredilen İbn Abbas'ın, "Birbirinize yardım etmenizi istedi" sözü de bunu göstermektedir. Caiz görmeyenler ise, "Yasak, mal sahibinin, arazinin bir bölümünden veya nehre yakın olan taraftan çıkacak olan mahsülün kendisine ait olmasını şart koşması ile ilgilidir. Çünkü bunda garar (belirsizlik) ve cehalet bulunmaktadır" demişlerdir.