

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadîsi Buhari Ehadisu'l-Enbiya bahsinde tahric etmiştir. Ulemânın beyânına göre Hz. Havva' hadîsinden murâd: Cennette Âdem (Aleyhisselam)'ı yasak olan ağaç'tan yemeğe da'vet etmesidir. Bu suretle Havva' (Aleyhisselam) kocasının hatasına sebep olmuş; sair kadınların kocalarına hıyanetleri de ondan kalmıştır. Hz. Havvâ'ya neden bu isim verildiği ve nerede yaratıldığı ulemâ arasında ihtilaflıdır. İbni Abbâs (Radiyallahu anh)'a göre Hz. Havvâ' her canlının anası olduğu için kendisine bu isim verilmiştir. Bâzıları canlı olan Hz. Âdem'den yaratıldığı için kendisine Havva' denildiğini söylerler. Her iki kavle göre de kelimenin dirilik mânâsına gelen (hayât) dan alındığına işaret vardır. Havva ismi başka kültürlerde Eve (iv) Eva şeklinde de söyleniyor Havva' (Aleyhisselam) bâzılarına göre Hz. Âdem cennete girmezden evvel yaratılmıştır. Cennet'te yaratıldığını söyleyenler de vardır. Mârudî cennetteki yasak ağacın buğday olduğunu söylemiştir. Bir takımları bunun incir, daha başkaları kâfur hattâ üzüm olduğunu bildirmişlerdir. «Bu ağaç huld ağacı idi; meyvesinden melekler yerdi.» diyenler bile olmuştur. Benî İsrail meselesine gelince: Onlara her gün sabahtan akşama kadar gökten bıldırcın kuşu ve kudret helvası yağardı. Kendilerine verilen emir mucibince bunlardan yalnız günlük ihtiyaçlarını alır, cuma ile cumartesi günlerinin nafakasını da biriktirirlerdi; fazla bir şey biriktirirlerse bozulur, kokardı. İşte yiyeceklerin bozulup kokması bundan kalmıştır. Bu rivayet Katâde'den nakledilmiştir. Ebu Nuaym «EI-HıIye» nâm eserinde Vehb b. Münebbih'den şunları nakleder: «Bâzı kitaplarda Allah Teâîâ'nın şöyle buyurduğunu gördüm: Eğer ölenin çürüyüp bitmesine hüküm etmese idim onu ailesi evlerinde hapsederler; yiyeceğe bozulmayı takdir etmesem onu da zenginler fakirlerden gizlerlerdi.»

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Müslim. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin sitedeki hadis kitaplarında geçtiği hadis sayısıdır.