

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Ümmü Süleym r.a., Enes (Radiyallahu anh)'ın annesi olup Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in de süt halasıdır. Hadîsin bâzı rivayetlerinde konuşmanın Hayber'de geçtiği bildirilmişse de doğru değildir. Vak'a Huneyn'de geçmiştir. Tulekaa: Talîk'in cem'i olup, âzâd edilenler, salıverilenler demektir. Burada onlardan murâd: Mekke-i Mükerrem'e fethedildiği gün müslüman olan Mekkeliler'dir. Kendilerine âzâdlılar denilmesi, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) minnet ederek salıverdiği içindir. Bu zevatın müslümanlıkları zayıftı. Bu sebeple Hz. Ümmü Süleym onları münafık sanmış, bozulmaları ve buna benzer suçları ile ölümü hak ettiklerine inanarak öldürülmelerini istemiştir. «inhezemû bike» ifâdesindeki (bâ) burada (an) manasınadır. Mâmâfih sebep için de olabilir. Bu takdirde mânâ: «Münafıklıklarından dolayı senin sebebinle bozguna uğradılar.» demek olur.

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Müslim. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin sitedeki hadis kitaplarında geçtiği hadis sayısıdır.