Abdullah b. Utbe

Ebû Abdullah · Tâbiî, İbn Mes'ûd'un yeğeni

Abdullah b. Utbe b. Mes'ûd

Vefath. 74
KünyeEbû Abdullah
Nisbeel-Hüzelî, el-Medenî
Yaşadığı yerlerKûfe
Tabaka2. tabakanın büyükleri

Hakkında

Hüzeyl kabilesine mensup olan Abdullah b. Utbe, meşhur sahâbî Abdullah b. Mes'ûd'un kardeşi Utbe b. Mes'ûd'un oğludur. Hz. Peygamber'i küçük yaşta görmüş, sonra tâbiîlerin büyükleri arasında yer almıştır. Medineli olduğu kaydedilir; bununla birlikte Kûfe'de yaşadığı ve İbn Hibbân'ın bildirdiğine göre orada halka namaz kıldırdığı da nakledilir.

Hz. Peygamber'in yanı sıra Ömer b. el-Hattâb, Ebû Hüreyre ve amcası Abdullah b. Mes'ûd'dan rivayette bulunmuştur. Kendisinden oğulları Ubeydullah ve Avn ile Muhammed b. Sîrîn ve Şa'bî gibi âlimler hadis almıştır. Oğlu Ubeydullah, Medine'nin yedi fakihinden biri olmuş; diğer oğlu Avn da fakih olarak tanınmıştır. İbn Sa'd onu güvenilir, yüksek mertebeli, çok hadis rivayet eden ve fıkıhta derinleşmiş bir âlim olarak tanıtır. Hadisleri Tirmizî dışındaki Kütüb-i Sitte müelliflerince nakledilmiştir.

Bişr b. Mervân'ın valiliği sırasında h. 74 (m. 693) yılında vefat etmiştir; 73 yılını veren kaynaklar da vardır. Ölümünü 99 yılına yerleştiren rivayet ise oğlunun vefatıyla karıştırılmasından doğan bir hatadır.

Râvi adları senedden otomatik ayrıştırılmış; kimlik ve hayat bilgileri ricâl kaynaklarından (Itqan râvi profilleri, muslimscholars.info) eşleştirilerek eklenmiştir.

Zincirde geçtiği hadisler

Ubeydullah b. Utbe'den rivayet edilmiştir: Ömer İbnü'l-Hattab'ı şöyle derken işittim: İnsanlar Allah Resulü Sallallahu Aleyhi ve Sellem döneminde vahiy ile değerlendiriliyoriardı. Artık vahiy kesilmiştir. Şimdi ise biz sizi görebildiğimiz davranışlarınıza göre değerlendiririz. Bize iyi davranışlar sergileyen kişiye güveniriz ve onu kendimize yaklaştırırız. Yalnızken yaptıklarında ise bizim herhangi bir sorumluluğumuz yoktur. Onu yalnızken yaptıklarından hesaba çekecek olan Allah'tır. Kim de bize kötü davranışlar sergilerse içinin güzel (kalbinin temiz) olduğunu söylese bile ona güvenmeyiz ve onu tasdik etmeyiz
Bize Abdullah b. Ömer b. Muhammed b. Eban El-Cu'fi rivayet etti. (Dediki): Bize Sellâm Ebû'l-Ahvas, Ebû îshâk'dan rivayet etti. (Şöyle demiş): Abdullah b. Utbe ile oturuyordum. Derken ResûluIIah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in yaşını andılar. Cemaattan bazıları Ebû Bekr ResûluIIah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'den daha büyük idi, dediler. Abdullah şunları söyledi: ResûluIIah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) altmışüç yaşında vefat etti. Ebû Bekr altmışüç yaşında vefat etti. Ömer de altmışüç yaşında iken şehid edildi. Bunun üzerine cemaattan Âmir b. Sa'd denilen bir zât şunu söyledi. Bize Cerir rivayet etti. (Dediki): Muâviye'nin yanında oturuyorduk. Cemâat ResûluIIah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in yaşını andılar da Muâviye şunu söyledi: ResûluIIah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) altmışüç yaşında iken vefat etti. Ebû Bekr altmışüç yaşında iken vefat etti. Ömer de altmışüç yaşında iken şehid edildi
Bana Yûnus b. Abdl'l-A'la Es-Sadefî rivayet etti. (Dediki): Bize Abdullah b. Vehb haber verdi. (Dediki): Bana Amr b. Haris, Saîd b. Ebı Hilâl'den, o da Avn b. Abdillah'dan, o da babasından naklen haber verdi ki, İbni Mes'ud şöyle demiş: Bizim müsliiman oluşumuz ve Allah Teâlâ'nın bizi şu : «İman edenler için, kalblerinin Zikrullah'a yatışması zamanı gelmedi mİ?» [Hadis 16] âyetiyle muaheze buyurması arasında ancak dört sene vardır.
Bu hadîsi bana Bişr b. Hâlid de rivayet etti. (Dediki): Bize Muhammed (yâni; İbni Ca'fer), Şu'be'den, o da Süleyman'dan naklen bu isnadla haber verdi.