Furkan Suresi 51. Ayet

İsrâil tarihinde görüldüğü gibi eski çağlarda aynı dönemde –birbirine yakın da olsa– birkaç yerleşim merkezine, küçük hacimli birden fazla topluluğa ayrı ayrı peygamberler gönderildiği de oluyordu. İşte âyette, artık Hz. Muhammed’in çağından itibaren bunu gerektiren şartların ortadan kalkmakta olduğuna işaret edilmekte; onun gerek kendi çağı gerekse kendisinden sonraki bütün dönemler için tek ve son peygamber olarak gönderildiğine işaret edilmekte ve kendisinden, inkârcılara boyun eğmeden, onlara karşı bütün gücüyle direnç göstererek mücadelesini sürdürmesi, böylece ülke ve kavim sınırı tanımadan peygamberlik işlevini yerine getirmesi istenmektedir. Başka bir ifadeyle –âyetin işaretine göre– Hz. Muhammed’in son ve kendi döneminde tek peygamber olarak gönderilişinin temel gerekçesi, artık insanlığın yazılı bilgi ve iletişim çağına ulaşması; uygarlıkların evrensel boyut kazanması için gerekli şartların oluşmasıdır. Nitekim bu sayede Hz. Muhammed’in İslâm mesajı, –onun, komşu ülkelerin liderlerine İslâm’a davet mektupları yazması örneğinde görüldüğü gibi– bizzat kendi teşebbüslerinin de katkısıyla daha o dönemde Arap yarımadasının sınırlarını aşmış ve İslâm, henüz birinci yüzyılını doldurmadan bir dünya dini halini almış; İslâm’ın kutsal kaynağı Kur’an da orijinal halini tam olarak korumuştur.

bk. Kur’ân-ı Kerim, 6:19-92; 7:158; 11:17.  

Yani isteseydik ve irademizin tecellisine de uygun olsaydı geçmişte olduğu gibi elbette her topluma ayrı bir peygamber gönderirdik. Bu ayet aynı zamanda evrensel doğruların ve ahlaki değerlerin kıyamete kadar birileri tarafından bütün toplumlara ulaştırılacağının bir işaretidir. İyilik ve doğruluk konusunda insanlara öncülük eden, rehber olan, zulmün ve haksızlığın önüne geçmek, hak ve özgürlükleri egemen kılmak için sorumluluk alan örnek insanların illa da peygamber olması gerekmiyor. Bu konuda önder olan insanları donanımlı yaratan ve onlara özel kabiliyetler lütfeden de yine Allah’tır. Nice peygamberler vardır ki bir kişiyi dahi imana getiremeden hayata veda etmiştir ama öyle erdemli insanlar vardır ki peygamber olmadığı halde binlerce insanı irşad etmiştir.  

[7] Senin şan ve celâlin için peygamberliği sana tahsis ettik.  

[3139] Allah Rasûlü’nün bütün bir insanlığı uyarmak amacıyla gönderildiğinin zımnen ifadesi. Âyet her yerleşim birimine ayrı bir peygamber göndermek yerine, evrensel doğruların oralara ulaşmasının yeterli olduğuna işaret eder.  

[*] Bkz. Nahl 16:36