Mü'min Suresi 64. Ayet

Allah’ın, gecesiyle gündüzüyle, yeriyle göğüyle tabiatın kuruluş ve düzenini insanoğlunun varlığına ve yaşamasına ne kadar elverişli kıldığına, ayrıca insanın yaratılışındaki uyum ve güzelliğe dair özet bilgi verilerek insanlığı Allah’a dua ve ibadet etmeye çağıran 60. âyetin gerekçesi gösterilmektedir. Zamanımızda özellikle elektriğin yaygın kullanımı sayesinde geceleri de kısmen aydınlık hale gelebilmekle beraber hiçbir yapay ışık ve aydınlatma aracının güneşe olan ihtiyacımızı tamamıyla ortadan kaldırması mümkün değildir. Ayrıca gerek elektriğin keşfi gerekse diğer ışık ve ısı imkânlarının geliştirilmesi, Allah’ın tabiata hâkim kıldığı düzen ve insana verdiği akıl sayesinde mümkün olmaktadır. Şu halde Allah’a dua, ibadet ve şükretmeyi gerektiren bütün sebepler devam etmektedir ve edecektir. Buna rağmen belirtilen türden nimetlerin anlamını ve değerini kavrayıp şükrünü eda edenler bulunduğu gibi bazıları bu lutufların sahibi olan Allah’ı inkâr eder, bazıları da mümin olmakla birlikte gafletlerinden dolayı şükürde kusur ederler (Şevkânî, IV, 570). Allah insanları yaratmakla yetinmiyor, 64. âyette belirtildiği üzere, ayrıca temiz nimetlerle hayatlarını sürdürme imkânlarını bahşediyor. Şu halde hem bizi yarattığı için hem de bu imkân ve nimetleri lutfettiği için O’na şükretmeliyiz. Çünkü bizim rabbimiz, kezâ âlemlerin yani var olan her şeyin yaratanı, yaşatanı ve yöneteni yalnızca O’dur. Gerek Kur’an’ın ilk muhatapları olan putperest Araplar’ın sözde tanrıları, gerekse ne türden olursa olsun tanrı yerine konup tapılan yahut taparcasına bağlanılan başka şeyler O’nun karşısında birer hiçten ibarettir.

Benzer mesajlar: Âl-i İmrân 3:6; Teğâbun 64:3; İnfitâr 82:7-8.  

1- Kutlu, yüce. Nimeti bereketli kılan, çoğaltan, bol bol nimet veren.  

Bkz. 64:3, 82:7-8  

Bak 15:20; 20:54 ve 35:12-13. Ayrıca bak 4:119.  

[2] Yahut O bizatihi, haddi zatında mütealidir, namı mukaddes olsun.  

1 Bu şekilde tercüme için Bk. (Enbiyâ: 32)  

[4214] Tebârekeyi çevirimiz için bkz: 7:54, not 42.  

Dünyanın etrafını, portakalın kabuğunun meyve kısmını sarması gibi saran atmosfer küresi, kubbeli çatı durumundadır. Uzaydan gelen zararlı ışınlar, meteorlar gibi dış tesirleri önlemek suretiyle dünyadaki hayatın devamını sağlamaktadır. Bu âyet insanlar için dünyanın nasıl elverişli halde hazırlandığını, Allah’ın onlara tam münasip bir yaratılış, her türlü organ ve sistemler, birçok nimet ve gıdalar, bitmek tükenmek bilmez imkânlar verdiğini düşündürmektedir.  

(6) İnsana sadece belirgin bir suret verilmekle kalınmamış, aynı zamanda o suret iradeli bir şekilde güzelleştirilmiştir. Yaratılışının çeşitli aşamalarında, insanın gerek tüm vücudu, gerekse yüzü şekilden şekle girer. Son âna kadar da bu şekiller, insanı ürkütecek şekillerdir. Fakat apaçık bir “güzelleştirme” işlemi ile, bütün organlar bir tenasüp içinde düzenlenir, kemiklerin üzeri etle, etin üzeri deriyle kaplanır; sima üzerinde kulaklar yaratılır, göz çukurlarına gözler yerleştirilir; gözlerin etrafı kaşlarla ve kirpiklerle, ağzın etrafı dudaklarla süslenir, saçlar bitirilir. Bütün bu işlemlerin sonunda da dünyanın en güzel ve en sevimli varlığı hayata gözünü açar. Yeryüzünü bir karar yeri, göğü de bir tavan yapanın insan üzerindeki eseri de işte böyle bir lütuftur.