Mâide Suresi 47. Ayet

Semavî kitaplar genel itikadî esaslarda aynı olmakla birlikte şeriatlarında değişiklikler olmuş ve sonra gelen öncekinin bazı hükümlerini yürürlükten kaldırmıştır. 46 ve 47. âyetlerden anlaşıldığına göre Hz. Îsâ genel ilkelerde önceki peygamberlerin yoluna tâbi olmakla beraber bağımsız bir şeriata sahiptir. Kur’an gelinceye kadar hıristiyanlar İncil’le mutlak olarak, Tevrat’la da İncil’in tasdik ettiği çerçevede amel etmek ve bu çerçevede verilen hükümleri kayıtsız şartsız kabullenmek mecburiyetindedirler. Allah’ın indirdiği ile hükmetmedikleri takdirde itikadî durumlarına göre kâfirler, zalimler veya fâsıklar zümresine dahil olurlar; yani Allah’ın hükmüne iman etmekle beraber onunla amel etmeyen kimse isyankâr fâsık olur; Allah’ın hükmüne inanmadığı veya onu küçümsediği için onunla amel etmeyen kimse ise kâfir ve fâsık olur (Elmalılı, III, 1695). Ancak Kur’an geldikten sonra müminler onunla amel etmekle yükümlüdürler. Çünkü 48. ve 49. âyetlerde “... aralarında Allah’ın indirdiği ile hükmet...” buyurulmaktadır ve Kur’an en son ve en mükemmel kitaptır, kendinden önceki kitapların büyük bir bölümünü yürürlükten kaldırmıştır.

Bu ayette geçen “fasıklar” (yoldan çıkanlar), 44. ayette geçen “kâfirler” ve 45. ayetin sonunda yer alan “zalimler” ifadeleri, Yüce Allah’ın indirdikleriyle hükmetmeyenlerin durumunu tarif etmektedir. Bu hükümleri kabul etmeyen kişiler “kâfir”, inanıp uygulamayanlar “nankör” ve “zalim”, Allah’ın hükümleri yerine kendi arzularına göre hükmedenler ise “fasık” olurlar. Zira ilahi bir hükmü reddetmediği sürece kişi günahkâr olsa da inançsızlıkla itham edilemez.  

1- Vahyin belirlediği sınırların dışına çıkan; iyi, doğru, güzel ve temiz şeylerden uzak kalan. Benliğine, yaradılışına uygun olmayan bir yola sapan.  

[Not: Anlaşılıyor ki, her kim Allah'ın indirdiği temel ve genel kurallar esas alınarak hazırlanacak bir adalet düzeni ve disipliniile hükmetmezveya Kur'an’ın evrensel hükümlerinin uygulanmasına karşı çıkıp fırsat vermezise, işte onlar niyetlerine göre ya kâfir, ya zalim veya fasık kimselerdir.]  

bk. Kur’an-ı Kerim, 5:68; 7:157.  

8.Kendilerine İncil verilmiş olanlar. İncil`e inanan ve onun hakkında bilgi sahibi olanlar.  

(*) İbn-i Abbas demiştir ki: “Allah’ın hükmüne inanmayanlar kâfir olurlar. İnanıp da uygulatmayan idareciler zalim ve o hüküm ve öğütlere uymayan kişiler de fasık olurlar” İbn-i Mesud da: Bu ayetler umumidir. Yalnız Yahudilere has değillerdir” demiştir. (Nesefi: 1. S. 285)  

[1] Veya nübüvvet-i Muhammediye hakkındaki delâili ile hükmetsin.  

1 Bu ifâdeden Allah’ın İncil ile Hz İsa’ya bu dine ait ayrı bir şeriat indirdiğini, anlamak mümkündür. Artık Yahudilik bununla son bulmuş yani nesh edilmiştir. Bundan böyle İsâ ve İncil’i tasdik etmeden Tevrat ile doğrudan doğruya amel caiz değildir. İsâ ve İncil’i tanımayıp Yahudilik iddia edenler esasen kâfir ve zalimdirler. Hz. Musa’nın dinini terk edip Yahudi olanlar, kendi itikatlarına göre İncil ahkâmı ile amel etmek zorunda değilseler de ellerindeki Tevrat dedikleri uydurma kitabın ahkâmıyla bari amel etmek zorundadırlar. Bu Yahudiler bu kitapla hükmetmedikleri takdirde kendi davalarını inkâr etmiş ve zulümlerini itiraf ve kendilerinin kendi nazarlarında da kâfir ve zalim olduklarını ispat etmiş olurlar. Bu durum Hıristiyanlar için de böyledir. O halde Hıristiyanların da İncil ile mutlak, Tevrat ile de İncil’in tasdiki dairesinde kayıtlı olarak hükmetmek ve bu suretle verilen hükümleri kabul etmek zorundadırlar. Zira her kim Allah’ın indirdiği hükümler ile hükmetmezse bunlar o kâfirler, zalimler ve fasıklardır. Asıl kitab, yani Kur'an da Muhammed (a.s)’a hak ile önündeki Tevrat ve İncil olduğu söylenen kitapları onaylayan değil doğrularının nasıl olması gerektiğini gösteren bir kitap olarak indirilmiştir. Artık Tevrat ve İncil olduğu söylenen kitaplar ile hüküm, ancak Kur’an’a uygunluğu ile kayıtlıdır.  

[937] Krş: “Hâkimiyetin gelsin! Senin otoriten gökte olduğu gibi yerde de egemen olacak!” (Matta 6:10). [938] Zımnen: Herkes inandığı değerlere uygun yaşasın ve o değerlerle yargılansın. Zira hayata müdahil olmayan iman ölü bir imandır. Bu pasajın muhataplarının Yahudiler olduğunu söyleyen birine, “Kur’an’ın tercümanı” lakaplı sahabi İbn Abbas şöyle çıkışır: “Siz ne de iyisiniz ya! Ne yani; iyi-güzel olan her şey size, kötü-çirkin olan her şey Yahudilere mi? Sizden kim inkâr ederse kâfir, inandığı hâlde hükmetmezse fâsık, Allah’ın hükmü dururken başkasıyla hükmederse zalim olur” (Keşşaf I, 341). İbn Abbas’ın bu hükmünü daha da açacak olursak: Allah’a ait olduğu kesin olan ve yoruma açık olmayan muhkem bir hükmü uygulamayan kişi, eğer meşru bir mazereti yoksa fâsıktır, günahkârdır. Allah’ın muhkem bir hükmü dururken o hükmün yerine karşıt bir hükmü geçiren kimse hakikati yerinden ettiği için zalimdir. Allah’ın hükmünü inkâr eden, onun kaynağına ve doğruluğuna inanmayan kimse ise inkârından dolayı kâfir olur. İbn Abbas’ın bu hükmü aynı zamanda bu âyetlerin en güzel tefsiri mahiyetindedir. Kural gereği, bir âyetin özel sebeplerle inmiş olması, o âyetin hükmünün genelliğine mani değildir. Pasajın sonundaki 48-50. âyetler dikkate alındığında, bu âyetlerin Müslümanlara hitap ettiği daha iyi anlaşılır. Verilen mesaj açıktır: ‘Ey Ümmet-i Muhammed! Musa ve İsa ümmetleri gibi Yahudileşmeyin ve Hıristiyanlaşmayın!’ Bu pasaj, insanın hüküm verme yeteneğini yok sayacak biçimde anlaşılamaz. İnsanı, muhakeme, akıl, irade ve bilinç gibi hükmedecek araçlarla donatarak ona hükmetme yeteneği vermesi, Allah’ın en büyük hükmüdür. İnsandan istenen kendisine emanet edilen bu araçları kullanmaması değil, hüküm verirken âdil hüküm vermesidir. Zaten bunu Kur’an açıkça söyler: “(Allah) insanlar arasında hüküm verdiğiniz zaman, adâletle hüküm vermenizi emrediyor” (4:58). İnsanın hüküm verme yeteneğini toptan inkârın tarihi örneği Hariciler, bu gerekçeyle insanların dinden döndüğüne hükmederek, kendi kendileriyle çelişkiye düşmüşlerdi. Verilebilecek en kötü hükmü vererek, Allah’ın bahşettiği hükmetme yeteneğini en kötü bir biçimde istismar etmişler ve bütün bunları yaparken de garip bir biçimde “hüküm yalnızca Allah’a aittir” (6:57) âyetine dayanmışlardı.  

Burada İncîl’e ilk muhatap olanlara verilen emir naklediliyor. Kendilerinin uymaları istenen şeylerden biri de Hz. Muhammed’i müjdeleyen hususlardır.  

[*] Fasık: Allah'ın indirdiğine güvenmeyip onunla hükmetmeyerek, yoldan çıkanlar  

(17) Allah’ın indirdiğiyle hükmetmeyenler, arka arkaya gelen âyetlerde kâfir, zalim ve fasık olarak nitelendirilmişlerdir. Allah’ın indirdiğini beğenmemek, reddetmek, inkâr etmek, hiç kuşkusuz, “kâfir” sıfatına hak kazandırır. Allah’ın âdil hükümlerinden bilerek ayrılmak zulüm, Onun emrinden çıkmak da fasıklıktır. Allah’ın indirdiğini terk eden, duruma göre, bu üç sıfattan birine veya hepsine müstehak hale gelir.