Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 933, sondan 5304. ayet; 6. sure ve En'am Suresinin 144. ayetidir. En'am Suresi 144. ayetinin kelime sayisi 40, harf sayısı 167 ve toplam ebced değeri ise 15267 olarak hesaplanmıştır. En'am Suresinin toplam ebced değeri 933851 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır.
Arapça Metin
ومن الابل اثنين ومن البقر اثنين قل الذكرين حرم ام الانثيين اما اشتملت عليه ارحام الانثيين ام كنتم شهداء اذ وصيكم الله بهذا فمن اظلم ممن افترى على الله كذبا ليضل الناس بغير علم ان الله لا يهدي القوم الظالمين
Yine (erkek ve dişi olarak) deveden iki, sığırdan da iki. De ki: “İki erkeği mi haram kıldı, iki dişiyi mi? Yoksa iki dişinin rahimlerinde bulunan (yavru)ları mı? Yoksa Allah size bunları haram ettiğinde, orada hazır mı idiniz!?” İnsanları bilgisizce saptırmak için Allah’a karşı yalan uyduran kimseden daha zalim kimdir? Şüphesiz Allah, zalimler topluluğunu doğru yola iletmez.[199]
Tefsircilerin ittifakla belirttiklerine göre, müşrik Araplar, bazı hayvanların etlerinin yenilmesini haram saymışlar ve haksız olarak bunun Allah’ın bir hükmü olduğunu ileri sürmüşlerdi. Âyette eti yenilen hayvanlardan koyun, keçi, deve ve sığır türleri özellikle zikredilerek onların bu hayvanların etlerinin yenilmesiyle ilgili iddiaları çürütülmüş, Allah’ın böyle bir hükmünün bulunmadığı açıklanmış; ayrıca bunların dişi ve erkek cinsleri arasında etlerinin yenilmesi bakımından fark bulunmadığını bildirmek için bunlar eşler halinde anılmıştır. Âyette şu hususa da işaret edildiği görülmektedir: Eğer belirtilen hayvanların erkeklerinden veya dişilerinden ya da yavrularından biri haram kılınsaydı bütün erkekleri, dişileri ya da yavruları haram kılınmış olurdu; aynı şekilde, Allah bir hayvan türünün dişisini haram kılsaydı erkeğini de haram kılardı, kezâ erkeğini haram kılsaydı dişisini de haram kılardı. Sonuç olarak bu âyetlerde cedel metotlarından biri olan “sebr ve taksim” (ihtimalleri sıralayıp teker teker çürüterek doğruyu bulma) yöntemiyle müşriklerin iddiaları çürütülmüş, böylece onların söz konusu hayvanlar hakkındaki görüşleri reddedilmiş bulunmaktadır (Râzî, XIII, 217; İbn Âşûr, VIII, 131-133).
Mehmet Okuyan
Deveden de iki, inekten de iki (çift yarattı). De ki: “(Allah), bunların erkeklerini mi dişilerini mi yoksa bu iki dişinin rahimlerinde bulunan (yavrular)ı mı haram kılmış! Yoksa Allah’ın size böyle vasiyet ettiğine şahit mi oldunuz?” Bilgisizce insanları saptırmak için Allah’a yalan uydurandan daha zalim kim olabilir ki! Şüphesiz ki Allah zalimler topluluğunu doğru yola ulaştırmaz.
Develerden de iki, sığırdan da iki yarattı. De ki: “O, bunların erkeklerini mi, dişilerini mi, yoksa bu iki dişinin rahimlerinde bulunan yavruları mı haram kıldı? Yoksa Allah'ın size böyle vasiyet ettiğine şâhit mi oldunuz? Bilgisizce, insanları saptırmak için Allah'a karşı yalan uydurandan daha zâlim kimdir? Şüphesiz Allah, zâlimler topluluğunu doğru yola iletmez.
Deveden iki, sığırdan iki. De ki: “İki erkeği mi, yoksa iki dişiyi mi veya iki dişinin rahminde bulunanı mı haram etti?” Yoksa Allah, size bunları tavsiye ettiği zaman siz orada mıydınız? Bir bilgiye dayanmadan, insanları saptırmak için Allah adına yalan uydurandan daha zalim kim olabilir? Allah, zalim olan bir halki hidayete erdirmez.
(Allah) Deveden iki, sığırdan da iki (olmak üzere her şeyi çift yaratmıştır) . De ki: "(Allah bunlardan) İki erkeği mi haram kıldı, yoksa iki dişiyi mi, ya da o iki dişinin rahimlerinin kendisini kapsadığı (yavruları) mı? (Rasgele; “Şu helâldir, bu haramdır; şu Hakk’tır, bu bâtıldır; filan iş böyle sonuçlanacaktır” diye kafadan atanlar) Yoksa Allah, bunları sizlere tavsiye ettiği zaman (orada hazır ve) şahit miydiniz?" Hiçbir bilgiye dayanmaksızın insanları saptırmak için Allah'a karşı yalan uydurup iftira düzenden daha zalim kimdir? Şüphesiz Allah, zalimler topluluğunu hidayete erdirmeyecektir.
Deve iki çifttir, sığır iki çift derler. De ki: İki erkeği mi haram etti, yoksa dişileri mi, yahut da dişilerin rahimlerindeki yavruları mı? Allah, bunu size tavsiye ederken tanık mıydınız, gördünüz, duydunuz mu yoksa? Bilmeden insanları saptırmak için yalan yere Allah'a iftira edenden daha zalim kimdir ki? Şüphe yok ki Allah, zulmeden kavmi doğru yola sevk etmez.
Âyetlerdeki sorular inkâr anlamını bildirir, yani bu hayvanlar haram değildir demektir.
Abdullah Parlıyan
Deveden iki, sığırdan da iki cins hayvanı da aynı şekilde haram sayarlar. Kendilerine sor: “O neyi yasakladı? İki erkeği mi, yoksa iki dişiyi mi? Yoksa iki dişinin rahminde taşıdığını mı? Yoksa Allah bütün bunları yasaklarken, siz şahit miydiniz?” Hiçbir gerçek bilgiye dayanmadan, kendi uydurduğu yalanları Allah'a iftira ederek, böylece insanları saptırandan daha hain kim olabilir? Allah varoluş gayesine aykırı hareket eden böyle toplumlara, doğru yolu göstermez.
Deveden de iki, sığırdan da iki.
“O, bunların erkeklerini mi, dişilerini mi, yoksa bu iki dişinin rahimlerinde bulunan yavrularını mı haram kıldı? Yoksa, Allah'ın size bunu tekrar tekrar emir ve tavsiye ettiğine bizzat şâhit mi oldunuz? Hiçbir bilgiye dayanmadan, insanları başlarına buyruk hale getirerek, hak yoldan uzaklaşmalarına, dalâleti, bozuk düzeni, helâki tercihlerine imkân sağlamak için Allah adına yalan uydurandan daha zâlim kim olabilir? Allah zâlim bir toplumu doğru yola sevketme lütfunda bulunmaz, başarı nasip etmez." de.
Yine deveden iki, sığırdan iki. De ki: "İki erkeği mi haram kıldı yoksa iki dişiyi mi? Yoksa iki dişinin rahimlerinde bulunan yavruları mı? Yoksa Allah size bunları emrederken siz şahit miydiniz?" İnsanları bilgisizce saptırmak için Allah'a karşı yalan uydurandan daha zalim kim olabilir! Allah zalimler topluluğunu doğru yola eriştirmez.
Deveden iki, sığırdan da iki. De ki: 'İki erkeği mi haram kıldı? Yoksa iki dişiyi mi ya da o iki dişinin rahimlerinin, kendisini kapsadığı (yavruları) mı? Yoksa Allah, bunları sizlere tavsiye ettiği zaman şahid miydiniz?' Hiç bir bilgiye dayanmaksızın insanları saptırmak için Allah'a karşı yalan uydurup iftira düzenden daha zalim kimdir? Şüphesiz Allah, zalimler topluluğunu hidayete erdirmez.
Deveden de iki, sığırdan da iki olmak üzere erkek ve dişi çiftler yarattı. De ki: “-Allah, iki erkeği mi haram kıldı yoksa iki dişiyi mi, veya (bu) iki dişinin rahimlerinin sakladıkları (yavruları)nı mı? Yoksa Allah, size bu haramı tavsiye ettiği zaman, hazır şahidler miydiniz?” İlim olmaksızın insanları doğru yoldan saptırmak için, uydurduğu yalanı Allah'a isnad edenden daha zalim kimdir? Muhakkak ki Allah, zâlimler topluluğunu doğru yola iletmez.
Deveden de iki, sığırdan da iki çift yarattı. De ki: “Allah erkeklerini mi, yoksa dişilerini mi, yoksa ceninlerini mi haram etti? Yoksa Allah, bunları size emrederken siz ona şahitler mi oldunuz? Bir bilgiye dayanmadan, insanları saptırmak için yalan yere Allah’a iftira edenden kim daha zalim olabilir? Şüphesiz Allah, zalim olan bir kavmi doğru yola iletmez.
Bahaeddin Sağlam En'am Suresi 144. Ayet Açıklaması
[Geri kalmış toplumların en bariz özelliği, İlahî veya bilimsel bir bilgiye dayanmadan, dinî kisveye sokulmuş yasalar ve gelenekler uydurmaktır. Haliyle böyle bir durum, Allah’a iftiradır, dolayısıyla gerçek yasaları çiğnemektir.]
Besim Atalay
Deveden iki çift, sığırdan da iki çift yarattı, söyle onlara: «İki erkeği mi, iki dişiyi mi Allah haram kılmıştır? Yoksa iki dişinin karnındakileri mi? Allah bunu size buyururken, tanık mıydınız? Bilgisizlik yüzünden insanları sapıtmakçin, yalan yere Allaha iftiracıdan daha zalim kim olur?»; Allah zalim bir ulusa doğru yolu göstermez
(Allah) deveden de iki, sığırdan da iki (çift yarattı.) De ki: “Allah, bunların erkeklerini mi, dişilerini mi, yoksa bu iki dişinin rahimlerinde bulunan yavruları mı haram kıldı? Yoksa Allah'ın size böyle vasiyet ettiğine şâhit mi oldunuz?” Bilgisizce insanları saptırmak için Allah'a karşı yalan uydurandan daha zalim kim olabilir? Şüphesiz Allah o zalimler topluluğunu doğru yola iletmez.
Deveden iki, sığırdan iki yaratmıştır; de ki: "İki erkeği mi, yoksa iki dişiyi mi veya o iki dişinin rahimlerinde bulunan yavruları mı haram kılmıştır? Yoksa Allah size bunları buyururken orada mı idiniz?" İnsanları, bilmediklerinden sapıtmak için Allah'a karşı yalan uyduranlardan daha zalim kimdir? Allah, zalim milleti doğru yola eriştirmez.
Deveden de iki, sığırdan da iki (yarattı.) De ki: O bunların erkeklerini mi, dişilerini mi, yoksa bu iki dişinin rahimlerinde bulunan yavruları mı haram kıldı? Yoksa Allah'ın size böyle vasiyet ettiğine şahit mi oldunuz? Bilgisizce insanları saptırmak için Allah'a karşı yalan uydurandan kim daha zalimdir! Şüphesiz Allah o zalimler topluluğunu doğru yola iletmez.
Deveden iki, sığırdan iki. De ki: "İki erkeği mi haram etti, iki dişiyi mi, yoksa o iki dişinin rahimlerindekini mi? ALLAH'ın size böyle emrettiğine tanık mı oldunuz? Halkı bilgisizce yoldan saptırmak için, yalan uydurup onları ALLAH'a yakıştırandandaha zalim kim olabilir? ALLAH zalim toplumu doğru yola iletmez."
Ve deveden iki, sığırdan iki. De ki: (Allah), "İki erkeği mi haram kıldı, yoksa iki dişiyi mi, ya da iki dişinin rahimlerinde bulunan yavruları mı? Yoksa, Allah'ın size böyle vasiyet ettiğine şahitler mi oldunuz? (O'nun yanında mıydınız?). Böyle hiçbir bilgiye dayanmadan, insanları saptırmak için, Allah'a karşı yalan uydurandan daha zalim kim olabilir? Şüphesiz Allah, o zalimler topluluğunu doğru yola iletmez"
Ve deveden iki, sığırdan iki, de ki: İki erkeği mi haram kıldı? Yoksa iki dişiyi mi? Yoksa iki dişinin rahimlerinin müştemil olduklarını mı? Yoksa Allah size bu tahrîmi ferman buyururken şâhidler miydiniz? Öyle bigayri ilmin nasi ıdlâl için uydurduğu yalanı Allâha isnâd edenlerden daha zalim kim olabilir? Her halde Allah zalimler güruhunu doğru yola çıkarmaz
Deveden de iki, sığırdan da iki (çift yaratdı). De ki: «(Allah) iki erkeği mi, yahud iki dişiyi mi, yoksa bu iki dişinin rahimlerine sarınıb bürünen (erkek ve dişi yavrular) ı mı, (hangisini) haram etdi? Yoksa Allah size bunu (haram kılmayı) tavsiye etdiği zaman siz hazır mıydınız»? İnsanları ilme dayanmadan sapdırmak için yalan düzüb de Allahın üstüne atanlardan daha zaalim kimdir? Şübhesiz ki Allah o zaalimler güruhuna hidâyet vermez.
Deveden de iki, sığırdan da iki! De ki: “(Allah bunlardan) iki erkeği mi, yoksa iki dişiyi mi, yoksa o iki dişinin rahimlerinde bulunan (yavru)ları mı haram kıldı? Yoksa, Allah size bunu (haram kılmayı) tavsiye buyurduğu zaman (siz buna) şâhidler mi oldunuz?” Öyleyse bilgisizce, insanları dalâlete düşürmek için Allah'a karşı yalan uydurandan daha zâlim kim olabilir? Şübhesiz ki Allah, (küfürlerindeki ısrarları yüzünden) zâlimler topluluğunu hidâyete erdirmez.
İki deve mi yoksa iki sığır mı haram? Yoksa iki erkeği mi yahut iki dişinin karnında taşıdığı mı haram? Allah bu şekilde size tavsiye etti de, sizler buna şahitlik mi ediyorsunuz? Yalan bir sözü, bilgisizce (cahilce) insanları saptırmak için, Allah adına uydurandan daha zalim kim vardır. Allah haksızlık yapan bir topluluğu doğru yola eriştirmez.
Deveden de iki, sığırdan da iki çift yarattı. Onlara de ki «— Allah iki erkeği mi, yoksa iki dişiyi mi veya dişilerin döl yataklarında olanı mı haram kılmıştır? Yoksa Allah zuumunuza göre bunu size tavsiye ettiği zaman hazır mı idiniz?» Nâs/ı nadanlık ile saptırmak sadadında Allah/a kendiliğinden yalan uydurandan daha zalim kim olabilir? Çünkü Allah zalim cemaata hidayet etmez.
Deveden de (dişi ve erkek olmak üzere) iki, sığırdan da (dişi ve erkek olmak üzere) iki (yaratmıştır). De ki: “İki erkeği mi, yoksa iki dişiyi mi veya o iki dişinin rahimlerinde bulunan yavruları mı haram kılmıştır? Yoksa Allah size bunları tavsiye ettiği zaman siz orada mı idiniz?” Hiç bir bilgiye dayanmaksızın insanları saptırmak için Allah'a karşı yalan yere iftira düzenden daha zalim kimdir? Şüphesiz Allah, zalimler topluluğunu hidayete erdirmez.
Yine erkeği ve dişisiyle deve cinsinden bir çift, sığır cinsinden bir çift hayvanı bazen helâl, bazen haram sayıyorlar. Yukarıdaki soruyu aynen tekrarlayarak de ki: “Allah, bu hayvanların erkeklerini mi haram kıldı, dişilerini mi; yoksa dişilerin rahimlerinde olan yavruları mı? Yoksa siz, bunları size emrederken Allah’ın yanında mıydınız?Bu soruların hiç birisine olumlu cevap veremeyeceğinize göre, geriye tek seçenek kalıyor: Açıkça zâlimlik ve nankörlük ediyorsunuz! O hâlde, hiçbirdoğru bilgiye dayanmaksızın, sırf insanları saptırmak için Allah’a karşı yalan uydurandan daha zâlim kim olabilir? İyi bilin ki Allah, zâlim bir toplumu asla doğru yola iletmez! Peki, gerçekten hangi tür yiyecekler haramdır?
Deve’den iki (eş) ve Sığır’dan da iki (eş).
De ki:
-“İki Erkeği mi haram kıldı; yoksa İki Dişi’yi mi, ya da bu İki Dişi’nin rahimlerini mi?
Yoksa Allah bunu size tavsiye ederken şahid mi oldunuz?
İnsanlar’ı bilgisizce saptırmak için Allah’a yalan iftira etmiş kimseden daha zâlim kimdir?
Allah, Zâlim Kavm’i doğru yola eriştirmez”.
Ve -ikisi deve, ikisi sığır olmak üzere-: “(Allah) bu hayvanların erkeklerini mi, dişilerini mi, yoksa dişilerin karınlarındaki yavruları mı haram kıldı? Yoksa siz, Allah bunları size emrederken Onun yanında mıydınız?1 Hiçbir bilgiye dayanmadan insanları dosdoğru yoldan çıkarmak için, yalanlarını Allah’a yakıştırandan daha zalim kim olabilir? Allah zalim bir toplumu, asla dosdoğru yola ulaştırmaz.” de.2
1 Bu bölüm: “Yoksa Allah size böyle tavsiye ederken, siz buna şâhit mi idiniz?” şeklinde de tercüme edilebilir.2 Malik b. Avf b. Eb’il-Ahvas el-Cüşemî: “Ey Muhammed! Duyduk ki sen bir takım şeyleri helâl kılıyormuşsun” dedi. Rasulullah (s.a.v) de: “Siz bir takım şeyleri aslı olmayarak haram kıldınız. Allahu Teâlâ şu şekiz eşi yenmek ve faydalanmak için yaratmış olduğu halde sizin dediğiniz haram kılma nereden geldi? Erkeğinden mi dişisinden mi?” buyurdu. Bu soru üzerine Malik b. Avf, erkeğinden dese erkeğin hep haram olması lâzım gelecek, dişisinden dese hep dişilerin haram olması lâzım gelecek, karınlarındaki yavruları dese ikisi de öyle olacak, bu haram kılmayı beşinci veya her hangi bir batna tahsis etse bunun neden ve niçinini izah edemeyecek. Hayret içinde kalmış ve susmuş. Rasulullah (s.a.v) de: “Neye söylemiyorsun?” buyurunca, Mâlik: “hayır, sen söyle ben dinleyeyim” demiş idi.
Muhammed Esed
Onlar, her iki cins deveyi ve büyükbaş hayvanı 132 [da aynı şekilde haram sayarlar]. [Kendilerine] sor: “O neyi yasakladı? İki erkeği mi, yoksa iki dişiyi mi, yahut iki dişinin rahminde taşıdığını mı? Yoksa Allah (bütün) bunları yasaklarken siz şahit miydiniz?” Hiçbir [gerçek] bilgiye dayanmadan kendi uydurduğu yalanları Allah'a isnad eden, böylece insanları saptırandan 133 daha hain kim olabilir? Unutmayın ki Allah, [böyle] zalim bir halka doğru yolu göstermez.
Deveden iki ve sığırdan da iki tanedir. De ki: “Allah, bu hayvanlardan iki erkeğini mi, yoksa iki dişisini mi haram kıldı yoksa bu dişilerin rahimlerinde olanı da kapsıyor mu? Yoksa siz, Allah bütün bunları haram kılarken şahitlik mi ettiniz? Hiçbir ilahi bilgiye dayanmaksızın, sırf insanları doğru yoldan saptırmak için kendi yalanını Allah’a iftira edenden daha zalim kim vardır? Hiç şüphesiz ki Allah, bu Allah’a iftira eden zalimleri emellerine ulaştırmaz.” 3/93-94, 4/50, 5/103, 7/28, 16/56-62
Deve ve sığırın iki cinsinden her biri(ni de haram sayarlar). Sor (onlara): “O’nun haram kıldığı çiftlerin erkekleri mi, yoksa dişileri mi; ya da (yasak) dişilerin rahimlerinde bulunan yavruları da kapsıyor mu? Ya yoksa, Allah bütün bunları yasaklarken siz şahit miydiniz?”Hiçbir gerçek bilgiye dayanmaksızın, insanları saptırmak amacıyla, kendi uydurdukları yalanı Allah’a isnat edenden daha zalim biri olabilir mi?[1135] Bakın, Allah zalim bir topluma rehberliğini bahşetmez.
Mustafa İslamoğlu En'am Suresi 144. Ayet Açıklaması
[1135] Zımnen: En çirkin iftira, Allah adına uydurulan iftiradır.
Ömer Nasuhi Bilmen
Deveden de iki çift sığırdan da iki çift (yarattı). De ki: «İki erkeği mi haram kıldı, yoksa iki dişiyi mi? Yoksa iki dişinin rahîmlerinin muhtevi olduklarını mı? Yoksa siz Allah Teâlâ bununla size tavsiyede bulunduğu zaman hazırlar mı idiniz?» Artık nâsı bilmeksizin saptırmak için Allah Teâlâ'ya karşı yalan yere iftirada bulunan kimseden daha zalim kim vardır? Şüphe yok ki Allah Teâlâ zalimler gürûhunu hidâyete erdirmez.
Ve deveden iki, sığırdan iki. De ki: “İki erkeği mi, iki dişiyi mi, yoksa iki dişinin rahimlerinde bulunan yavruları mı haram kıldı? Yoksa Allah size bu yasaklamayı yaptığında siz orada hazır ve şahit mi idiniz? İlimsiz olarak insanları saptırmak için uydurduğu yalanı Allah'a mal edenden daha zalim kimse bulunabilir mi? Allah elbette o zalimler güruhunu muvaffak etmez, emellerine kavuşturmaz.
Ve deveden iki, sığırdan iki. De ki: "İki erkeği mi haram etti, iki dişiyi mi, yoksa iki dişinin Rahimlerinde bulunan(yavru)ları mı? Yoksa Allah'ın size böyle vasiyyet ettiğine şahidler mi oldunuz?" (Allah, böyle tavsiye ederken siz O'nun yanında mıydınız?) Öyle bilmeden insanları saptırmak için Allah'a karşı yalan uydurandan daha zalim kim olabilir? Allah o zalim topluluğu doğru yola iletmez.
Deveden iki, sığırdan iki. De ki “İki erkeği mi, iki dişiyi mi, yoksa dişilerin döl yataklarındaki yavruları mı haram kıldı? Allah böyle buyrurken yanın da mıydınız?" Bilgisizlikleri sebebiyle insanları saptırmak için bir yalanı Allah'a atfeden kişiden daha yanlış kim olabilir? Allah yanlışlar içinde olan topluluğu yola getirmez.
Deveden iki ve sığırdan da iki tane De ki:-İki erkeği mi, yoksa iki dişiyi mi; ya da bu kişi dişinin rahimlerindekini mi haram kıldı? Yoksa siz, Allah bunları size tavsiye ederken şahit mi oldunuz? ilme dayanmadığı halde, sırf insanları saptırmak için Allah'a karşı yalan uydurandan daha zalim kimdir? Allah, zalim toplumu doğru yola çıkarmaz.
Sekiz eşin ikisi deveden, ikisi de sığırdandır. De ki: Allah bunların erkeklerini mi haram kıldı, dişilerini mi? Yoksa dişilerinin rahimlerinde bulunanları mı? Allah bunları emrederken siz şahit miydiniz? Halkı bilgisizce Allah yolundan saptırmak için Allah adına yalan uydurandan daha zalim kim var? O zalimler güruhuna Allah elbette yol göstermez.
Ve deveden iki, sığırdan iki. De ki: "İki erkeği mi haram kıldı, iki dişiyi mi, yoksa iki dişinin rahimlerince kuşatılanı mı? Yoksa Allah size bunu önerirken siz de tanıklık mı ediyordunuz?" İlim dışı bir şekilde insanları şaşırtmak için yalan düzüp Allah'a iftira edenden daha zalim kim olabilir? Allah, zulme sapan bir topluluğa kılavuzluk etmiyor.
daħı deveden iki daħı śıġırdan iki. eyit “iki irkek mi ḥarām eyledi yā iki dişi yā anı kim ķapladı anı iki dişi oġulcanları yā olduñuz mı ŧanuķlar ol vaķt kim ıśmarladı size Tañrı uşbum?” pes kim žālimırakdur. andan kim yalan baġladı Tañrı üzere yalan tā azdura ādemįleri bilmeksüz. bayıķ Tañrı yol göstermez žālim ķavumlara.
Develerden daḫı iki çift, ṣıġırlardan daḫı iki çift. Eyit yā Muḥammed: İkiirkek mi eyledi Tañrı Ta‘ālā yā iki dişi mi? di. Yā ol nesneyi mi ḥarām eyle‐di iki dişinüñ ḳarnındadur? Yā ḥāżır mı‐dı‐siz ol vaḳtda ki bunı vaṣiyyeteyledi Tañrı Ta‘ālā size? Kim ẓālimraḳdur ol kimseden kim yalan söyleye Tañrı Ta‘ālā ḥaḳḳına ḫalḳı azdurmaġ‐ıçun ‘ilmsüz? Taḥḳīḳ Tañrı Ta‘ālā hidāyetvirmez ẓālim ḳavmlere.