Sahîh-i Müslim 4149. Hadis

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadîsi Buhâri «Taharet», «Tefsir», «Ferâiz» ve «Merdâ» bahislerinde; Nesâî «Taharet», «Tefsir». «Ferâiz» ve «Tıbb»da muhtelif râvilerden tahrîc etmişlerdir. Vadû': Abdest suyu demektir. Burada ondan murâd, ya Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in abdest aldığı su, yahut bu suyun artığıdır. Hz. Câbir (Radiyallahu anh): «Malım hususunda ne yapayım?> sualiyle mirasının kime kalacağını anlamak istemiştir. Nitekim Buhâri'nin rivayetinde bunu tasrîh etmiştir. Rivayetlerin birinde Câbir (Radiyallahu anh): «Bana ancak yedi kız kardeşim mirasçı oluyor.» demiştir. Ulemânın beyanlarına göre kelâle: Hem mirasçıya, hem de mîras bırakılan şeye verilen bir isimdir. Mirasçı mânâsında kullanılırsa bu kelimeden murâd: Baba ile evlâddan başka kimselerdir. Miras bırakılan mânâsına alınırsa, öldüğünde kendisine anne ve babasından ve evlâdından hiç biri mirasçı olamayan kimsedir. Nevevi diyor ki: «Ulemâ kelâle sözünün hangi kelimeden müştak olduğu hususunda ihtilâf etmişlerdir. Ekseriyet (tekellül) den iştikak ettiğine kaildir. Tekellül: Kenara kalmak, yan düşmek demektir. Meselâ; amca oğluna kelâle denilir; çünkü nesebin doğru inen amudu üzerinde değil, yanda kalır. Bazıları ihata mânâsına gelen (kelle) den alındığını söylerler; iklîl tâbiri bundan alınmıştır, îklîl: Cevherle süslenmiş sargıya benzeyen (baş tacı gibi) bir şeydir... Kelâlenin uzaklık ve inkıta' mânâsına gelen (kelle) fiilinden müştak olduğunu söyleyenler de vardır.» Bazıları kelâlenin anne bir kardeşler demek olduğunu iddia etmiş; bir takımları amca oğullarıdır, demiş, hattâ bütün asabelere kelâle denildiğini söyleyenler olmuştur. Zemahşeri'ye göre kelâle üç mânâda yâni: Geride evlâd ve baba bırakmayan, kalanlardan evlâd ve baba olmayanları ve baba yahut evlâd tarafından olmayan akraba mânâlarında kullanılır. Kelâleye verilen muhtelif mânâlar arasında Aynî 'nin beyânına göre en sahihi baba ile evlâttan başka akraba mânâsıdır.