Sahîh-i Müslim 6499. Hadis

Tahric: Buhari rikak; Tirmizi, emsal; İbn-i Mace, fiten

AÇIKLAMA: Râhıle: Binmek ve yük taşımak için seçilmiş iyi cins deve demektir. Nevevi'ye göre hadisin mânâsı: İnsanlar birbirine müsavidir. Neseb itibariyle hiç birinin diğerine üstünlüğü yoktur. Hepsi yüz deveden müteşekkil deve sürüsü gibi birbirine benzerler, demektir. Ezheri'ye göre ise hadisden murad; dünyâda zühdü, takvası kâmil, kalbi âhirete müteveccih insan pek azdır. Bu deve sürüsünün içinde işe yarar takımının az bulunmasına benzer, demektir. Taberâni: «Bana öyle geliyor ki, iyi cins deve ile temsile en münâsib olan şekil, başkalarının verdiği ağırlık ve sıkıntılara tahammül eden ve üzerine aldığı işi yapan adamdır. Böylesi hakikaten az bulunur.» demiştir. Ayni diyorki: «Ulemâ bu hadisin mânâsında ihtilâf etmişlerdir. Bazıları bununla âhir zamanda gelecek kötü nesillerin kastedildiğini söylemiş, bir takımları ihtimal hadisden bütün insanlar kastedilmiş, içlerinde yüzde bir nisbetinde mü'min bulunacağına işaret olunmuştur, demişlerdir.» Bu hususta daha başka sözler de söylenmiştir.