Nahl Suresi 44. Ayet

“Apaçık deliller” diye çevirdiğimiz âyet metnindeki beyyinât (tekili beyyine), “peygamberlerin doğruluğunu kanıtlayan aklî ve mûcizevî deliller”, zübür (tekili zebûr) ise “Allah’ın peygamberlerine indirdiği bilgilerin yazılı bulunduğu kutsal kitaplar” şeklinde açıklanır (İbn Âşûr, XIV, 162). Hz. Peygamber’e indirilen kutsal kitap ise âyette zikir kelimesiyle anılmaktadır ve bununla Kur’an-ı Kerîm kastedilmiştir. Peygamberler kendilerinin doğruluğunu kanıtlayıcı mahiyette delillerle desteklenmişler; ayrıca bir kısmına yeni bir kutsal kitap gönderilmek, bir kısmı da önceki bir peygambere gönderilmiş bulunan kutsal kitabın hükmünü yaşatmakla yükümlü kılınmak suretiyle bütün peygamberlere kutsal kitaplar verilmiş, Hz. Muhammed’e de Kur’an gönderilmiştir. Bu durumda onun peygamberliğinin müşrikler tarafından yadırganması anlamsızdır. Âyette Hz. Peygamber’e Kur’an’ın indirildiği bildirilmekle kalmayıp, ona “insanlara indirilenleri yani Allah’ın hükümlerini onlara açıklama” görevi de yüklenmiştir. Buna göre Hz. Peygamber sadece bir nakilci değil, aynı zamanda Allah’ın hükümlerini sözlü veya fiilî olarak açıklama, yorumlama, inananlara uygulamada örnek olma işlevine de sahiptir. Bu işlevin tamamına birden sünnet denmektedir; sünnet de ilâhî irşadla gerçekleştiği için bir tür vahiy değeri taşımaktadır. Âyetten açıkça anlaşıldığı gibi Peygamber’in aslî görevi Kur’an’ı açıklamaktır; şu halde onun Kur’an’a aykırı bir hüküm ve anlayış ortaya koyduğu kesinlikle düşünülemez. Bu sebeple hadis usulünün önemli bir konusu olan metin tenkidi ilkelerine göre kaynaklarda hadis diye aktarılan, fakat Kur’an’la uzlaştırılması hiçbir şekilde mümkün olmayan bir söz sahih bir hadis olarak kabul edilmez.

Benzer mesajlar: Yûsuf 12:109; Enbiyâ 21:7.,Benzer mesajlar: Yûnus 10:94; Enbiyâ 21:7.,Bu ayet Nisâ 4:65, 105, En‘âm 6:114 ve Nahl 16:64. ayetlerle birlikte okunmalıdır. Bu ayette bir kapalılığın açıklanmasından değil, bir hakikatin gizlenmemesinden ve bütün insanlara duyurulmasından söz edilmektedir. Mekkeli müşrikler ayetleri anlayamamaktan şikâyet etmiyorlardı ki ayetlerin bu anlamda açıklanmasına ihtiyaç duyulsun. Onların problemi vahyin insanlara ilan edilmesi, duyurulması, gizlenmeyip açıklanmasıydı.,Benzer mesajlar: Âl-i İmrân 3:187; Yûsuf 12:2; İbrâhîm 14:4; Zuhruf 43:3.  

1- Senden önce elçi olarak gönderilenleri. 2- Kitaplarla. 3- Kanıt içeren; açıklayıcı, açığa çıkarıcı bilgiyle. 4- Öğüt. 5- Bir şeyin kanıtlarıyla ortaya konması, ilan edilmesi.  

[Not: Demek ki Kur’an’ın anlaşılması ve İslam’ın doğru yaşanması için Hz. Peygambere ve sünnetine ihtiyaç görülmektedir.]  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 17:93-94; 18:110; 21:8; 25:20.  

Bkz. 17:93-94, 18:110, 21:8, 25:20Bu ayetten anlaşılıyor ki; Kur’an, başından beri indirilen ayetleri açıklamıştır. İnsanların saadeti ve huzuru için ana hatları vahyedilen ama anlaşılması zamana bırakılan bazı ayetler daha sonraki zamanlarda gönderilen ayetlerle açıklığa kavuşturulmuştur. Yani Kur’an yine Kur’an’la anlaşılmış ve bu işin rehberliğini ve öncülüğünü Hz. Peygamber yapmıştır.  

Allah tarafından açıklanmış (75:19), anlaşılması kolaylaştırılmış (54:17, 22) apaçık bir kitabın (5:15; 12:1; 26:195; 44:6) elçi tarafından açıklanması demek, gizlenmeyip insanlara bildirilmesi demektir. Bak: 2:159-160; 3:187 ve 16:64.  

1 Bu ifâdeden; kendilerine vahiy gönderilen kimselerin, Peygamber sayılabilmeleri için vahyin dışında ayrıca mûcize ve yazılı kitabın da gönderilmesi gerektiği anlaşılabilir.  

[2127] Lafzen: “yazılarla..” (Fî-zuburi’l-evvelîn için bkz: 26:196, not 96). Zubur (t. ez-zubratu), ağır demir plakalarına verilen isim. Hacimce ağır ya da kinayeten değerli kitaplar için veya “silinmezlik özelliği olan” kayıtlar için kullanılmıştır. Râğıb’ın başkalarına dayandırarak ve Taberî’nin Enbiya 105’in tefsirinde verdiği bilgiye göre, içerisinde yasaların değil hikmetin yer aldığı eserlere verilen genel isimdir. Hz. Dâvud’un kitabına da yasayla ilgili olmamasından dolayı bu ad verilmiştir. Bağlamına göre “Hikmet yüklü sayfalar” veya “silinmez/korunaklı kayıt” şeklindeki çevirimiz, bu verilere dayanmaktadır. [2128] Tebyin, hem “iletme, duyurma, bildirme”, hem de “tarif etme” ve “uygulamalı olarak gösterme” anlamında “açıklama”dır. Kur’an’da beyyene fiili kimi yerde bu en geniş çağrışımlarıyla, kimi yerde ise sadece “duyurma-iletme” anlamıyla kullanılmıştır. Mesela Âl-i İmran 187 ve Mâide 15 gibi âyetlerde, hep kitap ehliyle ilgili olarak “gizleme” (ahfâ) ve “saklamanın” (keteme) zıddına “eksiksiz iletme, duyurma” anlamına kullanılır. Fakat tüm dil otoritelerinin de ifade ettiği gibi, tebyin, sözü de içine alan fakat ondan daha kapsamlı bir anlam taşır (Esâs; Lisân ve Müfredât). Bu sûrenin 39. âyetinde ve başka âyetlerde (Msl: 4:26; 5:75 vd.) Allah’a izafe edilen beyyene fiili, 64. âyette (ayrıca 14:4) yine aynı anlam içeriğiyle Allah Rasûlü’ne izafe edilir. İlgili âyetler birlikte okunduğunda, Allah Rasûlü’nün beyan ve tebyin misyonunun sadece “iletmekle” sınırlı olmadığı, uygulamaya konu olan talimatların nasıl uygulanacağını bizzat göstermenin de bu misyona dahil olduğu görülecektir. Zaten vahyin onu “güzel örnek” olarak nitelemesi bunun teyididir (33:21). Fakat Nebi’nin “mübeyyin” olması, onu “şeriata uyucu” (muteşerri) olmaktan çıkarıp, “şeriat koyucu” (şâri) yapmaz. Ona da, Allah gibi haram ve helali belirleme yetkisi vermez. Bu yetkiyi Allah müteaddit âyetle kendine hasretmiştir. Zaten bunu Kur’an Tahrim 1 ile bildirmiştir. O, ilahi talimatların nasıl uygulanacağına dair ilk örnekleri ortaya koyan bir “muallim”dir. Onun ortaya koyduğu “örneklik”, daha sonradan derlenmiş ve adına “sünnet” denilmiştir. Sünnetullah sahibi Allah norm koyucudur. Allah’ın koyduğu o norma uygun formu ise Nebi oluşturmuştur. Mesela temizliği bir norm/ölçü olarak koyan Allah’tır. Sünnetullaha aykırı olduğu için pislik zarar verir, hastalıkların kaynağıdır. Bu temizliğin organlara, bedene, ağıza ve ele ilişkin formlarını/uygulamalı örneklerini koyan ise Hz. Rasul’dür. Oluşturulan nebevi formlara, sonradan “sünnet” adı verilmiştir. Nebi’nin ‘mübeyyin’ olmasının muhtemel bir anlamı da, “o (Kur’an) kerim bir Rasul’ün sözüdür” âyetinden yola çıkarak, vahyin önceki kitaplardan geriye kalan hakikatleri açıklaması olabilir. Onları açıklayan Kur’an’dır, fakat Kur’an’ı tebliğ eden de Nebi’den başkası değildir.  

Burada iki mânâ muhtemeldir: Birine göre bi'l-beyyinât (ÈÇäÈêæÇÊ)'ta bâ 43 ncü âyetteki arselnâ (ÃÑ"îäòæÇ)'ya bağlıdır. "Biz, elçileri, açık kanıtlarla ve Kitaplarla gönderdik" demektir. Fakat bu, zorlama bir yorumdur. İkinci ihtimâle göre: bi'l-beyyinât, lâta'lemûne (äÇ ÊÙäÂèæ)'nin tümlecidir.. Biz, bu mânâyı tercih ettik.  

[1] Ali- imran 3:81 ayete göre nebiler kitap ve hikmet ile geldiği için bu ayetteki zübür 'hikmet dolu sayfalar' anlamında olmalıdır. [2] Burada Nebîmize Kur'an'ı açıklama yetkisi değil, tebliği görevi verilmiştir. Bunu şu ayetten daha açık olarak anlarız.( وَإِذَ أَخَذَ اللّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلاَ تَكْتُمُونَهُ ) Allah, kendilerine kitap verilenlerden kesin söz aldı; "Bu Kitabı insanlara açık açık anlatacaksınız, asla gizlemeyeceksiniz!"dedi. ( Al-i İmran 3:187)  

(7) Biraz önce geçen 35’inci âyette ve bunun gibi âyetlerde peygamberlere düşen şeyin ancak bir tebliğden ibaret olduğu bildirilirken, bu âyet de “tebliğ” kavramına açıklık getirmektedir. Böylece, peygambere düşen tebliğin sadece kitabı getirip onların önüne koymaktan ibaret kalmadığı, onu açıklama görev ve yetkisinin de tebliğ kavramı içinde dahil olduğu anlaşılmakta ve Hadis, Kur’ân’ın kendisinden sonraki en önemli tefsir kaynağı olarak belirlenmiş olmaktadır.