Âl-i İmran Suresi 49. Ayet

Bu âyet-i kerîme bazı yahudilerin iddia ettiği gibi Hz. Îsâ’nın İsrâiloğulları’ndan muayyen bir topluma değil onların tamamına gönderildiğini göstermektedir (Râzî, VIII, 54; İsrâiloğulları hakkında bilgi için bk. Bakara 2:40). Hz. Îsâ tarafından gösterileceği bildirilen mûcizelerin Hz. Îsâ’nın muhatapları açısından önem taşımasının yanı sıra, daha sonra Hıristiyanlıkta bunlara bağlanan sonuçlar bu dinin mensuplarını çok tehlikeli bir mecraya sevketmiş olduğundan gerek burada gerekse Mâide sûresinin 110. âyetinde, bunların yüce Allah’ın iznine bağlı olduğuna sık sık dikkat çekilmiştir. Bu husus öylesine önemlidir ki, peygamberin bir beşer olduğu ve gösterdiği bütün olağan üstü hallerin Allah’tan mesaj getirdiği iddiasını desteklemek için yine O’nun tarafından sağlandığı göz ardı edilirse, peygambere iman etmenin hiçbir değeri kalmaz ve dalâlete düşülmüş olur. Nitekim hıristiyanlar bu olağan üstü durumları bütün evrenin yaratıcısı olan yüce Allah’ın mutlak kudretine bağlamak yerine, Hz. Îsâ’yı tanrılaştırma yoluna girmişler, böylece dinî hayatlarını çürük bir zihniyet üzerine bina etmişlerdir. Bu ağır hatayı Allah’ın vahyine mazhar olmuş bir peygambere yüklemenin dayanaktan yoksun ve O’nun elçisine iftira olduğunu gözler önüne sermek üzere Mâide sûresinin 110-118. âyetlerinde karşılıklı konuşma üslûbu içinde Hz. Îsâ’nın insanlara “Beni ve annemi tanrı edinin” demiş olamayacağı ortaya konur. İşte burada da özelde Necran heyetine, genelde Allah’a ortak koşma unsuru içeren bütün inançların savunucularına, Hz. Îsâ’nın getirdiği mesajın da tevhid inancına dayalı olduğu hatırlatılmaktadır. “Cüzzamlı” şeklinde tercüme ettiğimiz abras kelimesi, bir tür cilt hastalığını ifade eder. Yaygın sözlük anlamı esas alınarak bu kelimeyi “alacalı, alaca hastalığına tutulmuş” şeklinde çevirmek mümkündür. Fakat bazı sözlüklerdeki bilgiler (Butrus el-Büstânî, Muhîtü’l-muhît, “brs” md.) ve tarihî veriler burada cüzzam veya cüzzam başlangıcı bir hastalığın kastedildiği görüşünü destekleyici niteliktedir. Bu illet, o dönemde toplumda büyük tedirginlik yaratan, Tevrat’ın da ayrıntılı hükümler getirerek özel bir biçimde ilgilendiği bir hastalık türü olduğundan, Hz. Îsâ’nın özellikle bu hastaları iyileştirme mûcizesi ayrı bir önem taşıyordu (İbn Âşûr, III, 251).

Bu ayet Mâide 5:110. ayetle birlikte okunmalıdır.  

1. Elçi. 2. Mucize. Kanıt.  

İsa Peygamberin ölüyü diriltmesi, körlerin gözlerini açması, hastaları iyileştirmesi, Ahd-i Cedit'te de vardır. (Matyus. 9, 12, Markus, 1. 40-41, 2, 3-11, 3, 1-5, 5, 25-43, 10, 46-52. Diğer İncil'lerde de bu çeşit mûcizelerden bahsedilmektedir). Ancak topraktan kuş şeklinde bir şey yapıp üfürdüğü ve o şeklin kuş olduğu hakkında bir şey yoktur.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 5:110.  

Âyette geçen “uhyi’l-mevtâ” ifadesini, gerçek ölüyü diriltmek olarak değil de manen ölmüş olanı ihya etmek, diriltmek olarak yorumlamak daha doğru olur. Hz. İsa’nın “ölüleri yeniden hayata döndürmesi”, ruhen ölmüş olan topluma yeniden hayat verişinin mecazi ifadesidir. Nitekim “ehyâ” kelimesi Enfâl 8:24. âyetinde mecazi anlamda hayat vermek olarak kullanılmıştır. “Ey inananlar! Sizi, size hayat verecek olana (Kur’an’a) çağırdığında Allah’a da Resule de icabet edin!” Burada “hayat veren” ifadesi Kur’an için kullanılmıştır ki Kur’an’ın bedenen ölen bir insanı diriltmesi düşünülemez. Ayrıca En’am, 6:122 âyetine bakıldığında da “ehyâ” kelimesinin mecazi anlamda hayat vermek olarak kullanıldığı görülecektir. “Manen ölü iken yani imandan mahrum durumdayken dirilttiğimiz ve kendisine insanlar arasında yürüyebileceği bir ışık tuttuğumuz kimse, karanlıklar içinde kalıp ondan hiç çıkamayacak durumdaki kimse gibi olur mu? İşte kâfirlere yaptıkları çirkinlikler böyle süslü gösterilmiştir.’’  

(2)“Kur’ân, Hazret-i Îsâ Aleyhisselâm’ın nasıl ahlâk-ı ulviyesine ittibâ‘a (yüksek ahlâkına uymaya)beşeri sarîhan (açıkça) teşvîk eder. Öyle de, şu elindeki san‘at-ı âliyeye ve tıbb-ı Rabbânîye, remzen terğîb ediyor (işâretle teşvîk ediyor). İşte şu âyet işâret ediyor ki, en müzmin (kökleşmiş) dertlere dahi derman bulunabilir. Öyle ise, ey insan ve ey musîbetzede benî Âdem (Âdemoğulları)! Me’yûs (ümidsiz) olmayınız! Her dert, ne olursa olsun dermânı mümkündür. Arayınız, bulunuz! Hattâ ölüme de muvakkat (geçici) bir hayat rengi vermek mümkündür.” (Zülfikār, 25. Söz, 80)  

[3] Allah'ın Kitaplarını, veya yazı yazmağı.[4] Ulûmu ve tehzib-i ahlâkı.  

1 Konu ile ilgili olarak Bk. (Mâide: 110) 2 Ayet: Kelime anlamı olarak, alâmet, nişan, eser, ibret, yüksek bina demektir. Çoğulu “Âyât”tır. Ayet kelimesi Kur’an-ı Kerim’de: mucize (Bakara: 211), alâmet, nişan (Bakara: 248), ibret (Bakara: 248, Âlu İmrân: 46), acayip iş (Mü’minûn: 50), delil (Rûm: 20) anlamlarında kullanılmıştır. Ayet’in ıstılah mânâsı ise; Kur’an sureleri içinde yer almış olan, başı ve sonu belli cümlelerdir. Kur’an’ın her bir ayeti aynı zamanda birer mucizedir. Ayetlerin çoğunluğu bir veya birkaç cümledir. Bir tek kelime olan ayetler de vardır. Ayetlerin, Kur’an’da görüldüğü şekildeki tertibi vahye dayalı olarak sıralanmıştır. Kur’an’ı Kerîm’de 6214 ayet vardır. Zemahşerî’ye göre ise 6666 ayettir. Bu farklılıkların sebebi kıraat ve tefsir âlimlerinin tasniflerinden dolayıdır. Sure başlarındaki yüz on üç “besmele”nin ayet olup olmaması hakkında mezhepler arasında ihtilaf vardır. Peygamberler tarafından gösterilen mucizelere de âyet denilir. Bugünkü Tevrat ve İncil olduğu söylenen kitaplardaki ifadelere ayet denilemez. Ayet tabiri sadece Kur’an’a aittir. Kur’an’daki Mekke döneminde ve hicretten önce inen ayetlere, “Mekkî”, hicretten sonra inen ayetlere de “Medeni” denilir.  

[590] Burada anahtar ifade “Allah’ın izniyle” ifadesidir. Bu durumda ölümlü bir insan elinde görülen olağanüstü olay da Allah’ın bir sınamasıdır: Bakalım parmak Ay’ı gösterirken parmağa mı bakacaklar, Ay’a mı? Burada parmak çamurdan maket, Ay Allah’ın iznidir. [591] Hakkın izninden bir öğüt almak için, hakkı duyacak bir uzn (kulak) lazımdır. Allah’a kulluğu bırakıp da İsa’ya kul olmaya kalkmak, ilâhî yaratıştaki mucizeyi görmeyip kuş maketine alkış tutmaya denktir. İzin ile uzn (kulak) arasındaki doğrudan bağlantı için bkz: 78:38, not 28.  

Burada kitab, “kitabet, yazı yazmak” anlamında masdardır. Demek ki Hz. Îsâ yazı yazmasını bilir bir bilgin idi.  

[*] Yaratma iki türlüdür. Birincisi, maddesi ve benzeri olmayan bir şeyi yaratmadır. Onu Allah'tan başkası yapamaz. "O, gökleri ve yeri, bir örneği yokken yaratmıştır. (Ra'd 13:16). İkincisi, bir şeyden bir başka şey yaratmaktır. Bunun için sadece maddenin görüntüsü veya yapısı değiştirilir. Bu tür yaratmayı insan da yapabilir. İsa aleyhisselam ikincisini yapmıştır.