Âl-i İmran Suresi 54. Ayet

Âyette sözü edilen tuzak, İsrailoğullarının Hz.İsa’ya suikast düzenleme girişimidir. “Allah’ın tuzak kurması” kavramı ise, Allah’ın kurulan tuzağı bozmasını veya tuzak kuranları cezalandırmasını ifade etmektedir.  

“Tuzak” diye çevirdiğimiz mekr kelimesi sözlükte “bozgunculuk için gizli gizli çaba harcamak, plan yapmak, tuzak kurmak, tedbir almak, bir işi dört başı mâmur yapmak” gibi anlamlara gelir. “Tuzak kurdular” cümlesiyle, Hz. Îsâ’yı öldürmek isteyenlerin hazırladıkları planlara işaret edildiği genellikle kabul edilir. Râzî burada Allah’ın dinini gizleme ve yok etme amacıyla kurulan tuzakların kastedilmiş olabileceğini de belirtir (Râzî, VIII, 66). Din düşmanlarının kurdukları tuzakların karşılıksız kalmayacağını vurgulamak üzere ve “mekera” fiilinin hainleri nereden geldiğini anlayamayacakları biçimde cezalandırma mânasını da içermesine binaen yüce Allah’ın onların planlarını boşa çıkaran tedbirleri için de bu fiil kullanılmıştır. Bu tür karşılık vermeye Arap edebiyatında “müşâkele” denir. Başka bir âyette (A‘râf 7:99), kurulan bu tuzağa karşılık olmaksızın da mekr kelimesi yüce Allah’a izâfe edilmiş ve O’nun azabına karşı güven duygusu içinde olmanın ne kadar yanlış olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte bazı bilginler bunu da “takdîrî müşâkele” olarak adlandırmışlardır. Mekr kelimesi, Kur’an’da kötü sıfatıyla birlikte de kullanıldığından (Fâtır 35:43) ve sözlükte “tedbir alma ve bir işi sağlam yapma” anlamları da taşıdığından “Allah en iyi tuzak bozucudur” diye çevirdiğimiz cümle şöyle de açıklanır: Cenâb-ı Allah’ın mekri kullarınkine benzemez; hayra ve adalete yöneliktir, mahiyetine tam olarak nüfuz edilemez, önüne geçilemez. Öte yandan İslâm inançlarıyla ilgili eserlerde, Allah Teâlâ’nın inkârcı ve günahkâr kişilere, kendi kendilerini aldatan ve girdikleri hüsran bataklığında daha çok batmalarına yol açan nimet ve imkânlar vermesi anlamına gelen “istidrâc” kavramıyla mekr arasında –ikisinin de görünüşte cazip fakat gerçekte kötü sonuçlar içermesi açısından– benzerlik kurulur (İbn Âşûr, III, 256-257; Reşîd Rızâ, III, 315-316).

Bu cümle “Allah onların tuzaklarını boşa çıkaracaktır” şeklinde anlaşılmalıdır. Bu tür ayetlerde geçen fiiller insanlar için kullanıldığında olumsuz bir anlama gelirken, Allah için kullanıldığında kastedilen Allah’ın o fiilin cezasını vereceğini bildirmesidir. Benzer kullanımlar için bkz. Bakara 2:15; Nisâ 4:142; Enfâl 8:30; Tevbe 9: 67, 79.,Benzer mesajlar: En‘âm 6:123; Enfâl 8:18, 30; Ra‘d 13:42; İbrâhîm 14:46; Fâtır 35:10, 43; Mü’min 40:25; Tûr 52:42; Târık 86:15-16.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 8:30; 13:42; 27:50; 86:16.  

8.Burada, İsrailoğullarının Hz. İsa (a.s.)`yı öldürmek için kurdukları tuzağa işaret edilmektedir. Yüce Allah da, kendilerinden olan ve Hz. İsa (a.s.)`ya çok benzeyen birini karşılarına çıkarıp Hz. İsa (a.s.)`yı göğe yükselterek onların oyunlarını bozdu.  

[2] Katli için onlara fırsat vermedi.[3] Başkasına zarar isâl edenlerin en kuvvetlisidir.  

1 Mekr: Karanlık, gizli, hissedilmeyecek hile ile başkasına zarar vermeye çalışmak demektir. Mekr kelimesinin Allah’a atfen hile, tuzak şeklindeki kullanımları yanlıştır. Zira Cenab-ı Hak böyle bir sıfattan münezzehtir. Bu kelimenin Allah için; “Allah düşmanlarının müminlere kurduğu tuzak ve hileleri boşuna çıkarır” anlamında kullanılması gerekir.2 Benzer ifâdeler için Bk. (Neml: 50)  

[597] Zımnen: İsa’ya tuzak kuranlar kendi kurdukları tuzağa düştüler (Krş: 4:157). Bu âyetler ve Mâide 117 Hz. İsa’nın eceliyle öldüğüne delâlet eder.  

Lafzan tam mânâ böyledir. Fakat Allah'a tuzak kurmak isnâdedilemez. O, kendisine hîle yapanların hîlelerini boşa çıkaran, onlara istediği takdirde zarar vermesini iyi bilendir. Kim O'na tuzak kurmak isterse, Allah onun tuzağını alt üst eder, kurduğu tuzağı başına geçirir.  

[*] "Bir şeyi oluşturmanız, Allah'ın da o şeyi oluşturmasıyla mümkün olur." (Tekvîr 81:29)  

(12) Hz. İsa’yı öldürmek üzere.