Mü'min Suresi 78. Ayet

Resûlullah’a, önceki peygamberlerin de benzer sıkıntılarla karşı­laştıkları hatırlatılmaktadır. Allah, onların bazıları hakkında Kur’an’da bilgi vermiştir, ama bilgi verilmeyenler de vardır. Sonuçta bütün peygamberler temelde aynı inanç, ibadet ve hayat ilkelerini tebliğ ve temsil etmişler; fakat hepsinin düşmanları olmuş, acı ve sıkıntı çekmişlerdir. Ama vakti gelince Allah hükmünü vermiş, hak yerini bulmuştur. “Allah’ın izni olmadıkça hiçbir elçi âyet getiremez” cümlesindeki âyet kelimesi genellikle mûcize olarak açıklanmıştır. İnkârcılar, Hz. Peygamber’i güç durumda bırakmak için ondan bazı olağan üstü işler başarmasını isterlerdi. Burada bu tür olayların ancak Allah’ın dilemesiyle gerçekleşebileceği bildirilmektedir (Râzî, XXVII, 88-89).

Kur’an’da kıssası anlatılanların peygamberlerin tamamı olduğu algısı yanlış olduğu gibi, peygamberlerin sadece Orta Doğu’ya gönderildiği iddiası da doğru değildir. Kur’an’da kıssası anlatılanlar o dönemdeki muhatapların haklarında bilgi veya duyum sahibi olduğu peygamberlerdi. Zira Mekkeli müşrikler Kur’an’da kıssası anlatılan hiçbir peygamber için itirazda bulunmamıştır; çünkü kendileri de söz konusu peygamberler hakkında az veya çok bilgi sahibiydiler. İşte bu cümlede de esasında dikkat çekilen husus budur ve Nisâ 4:163-164’teki bilgiyle de tamamen uyum söz konusudur.  

1- Mucize, kanıt.  

Bkz. 4:164Kur’an’dan anladığımıza göre, her millete ya da kabileye, o toplumun durumuna göre peygamber gönderilmiştir. Fakat Kur’an, hikmetine binaen daha çok Arabistan Yarımadasıyla Mezopotamya (Dicle ve Fırat Nehirleri arasında kalan bölge)’da gönderilen peygamberlerin hayatlarına yer vermiştir. İbrahim 14:11 ve Ra’d 13:38’de olduğu gibi bu ayette de “Allah’ın izni olmadan hiçbir peygamberin mucize gösteremeyeceği” ifade edilmektedir. Bundan da anlıyoruz ki; mucizeler tamamen Allah’ın takdirindedir ve O’nun fiilidir. O halde mucizeye göre elçilere büyüklük atfetmek ve mucizelerin farklılığından dolayı peygamberler arasında üstünlük kurmak ve ayırım yapmak doğru değildir.   

 Gönderilen peygamberlerin sayısını Allah’tan başkasının bilemeyeceği muhakkak olmakla beraber, tefsirlerde, yüce Allah’ın 124.000 peygamber gönderdiği rivayet edilmektedir. Kur’an-ı Kerim’de bunlardan sadece 25 tanesinin isimleri zikredilmekte, hayatları ve Allah’ın emirlerini tebliğ hususunda verdikleri mücadelelerden bahsedilmektedir. Âyet-i kerimede ayrıca, peygamberlerin kendiliklerinden ortaya çıkmadıkları, getirdikleri mucizeleri de Allah’ın emri ve izni ile getirdikleri ifade edilmektedir.  

İnkarcıların Kuran'ı kavrayamıyacaklarını 17:45-46; 18:57 ve 56:79 ayetlerinden öğreniyoruz. Sadece inananlar ve objektif araştırmacılar Kuran'ı anlamaya yetkilendirilmişlerdir. Büyük mucizelerden biri olan Kuran'ın matematiksel sistemi (74:30-35), bir elçi yoluyla iletildi.  

[1] Doğrular kurtulurlar, doğru olmayanlar azaba duçar olurlar.  

1 Hz. Peygamber (s.a.v)’den önce gönderilen peygamberler vardır ve bunların sayısını ancak Allah bilir. Kur’an-ı Kerim’de ismi zikredilen peygamberler Rabbimizin bizim adını ve yaşayışını bilmemizi murat ettiği peygamberlerdir. Allah’ın ve Efendimiz (s.a.v)’in ismini zikrettiği peygamberler dışındaki, peygamber olduğu iddia edilen isimler (Yuşa gibi) İsrailiyyat kaynaklı uydurma isimlerdir. Yüz yirmi dört bin peygamberden bahsetmenin de İslamî manada hiçbir dayanağı yoktur.  

[4222] Rusulendeki belirsizliğin teksir özelliğine istinaden. [4223] Kıssası hiç anlatılmayan bir çok elçi olduğuna göre, Kur’an’da anlatılanların seçimi çok özel mesajlar taşısa gerektir. Mesela Âdem’in mesajı: “Adam olmanın yolu hatasızlıktan değil hatayı itiraftan geçer”. Nûh’un mesajı: “Sen karada gemini yap, deniz lazım olursa Rabbin onu ayağına getirir”. İbrahim’in mesajı: “Hiçbir Nemrud’un ateşi imanı yakamaz”. İsmail’in mesajı: “Sen Allah’a kurban olursan varlık sana kurban olur”. Yakub’un mesajı: “Saf sevgiye iki göz verirsen, bin gözün görmediği bir burun kazanırsın”. Yusuf’un mesajı: “Bir kişi sabır, sebat, ilim, hikmet, gayret, iffet ve hizmetle koca bir ülkenin kaderini değiştirir”. Musa’nın mesajı: “Firavun’un zulmü anaların rahmine kadar uzanmışsa Musa’nızı Firavun’un sarayında arayınız”… [4224] el-Mubtılûn, “anlamsızlık ve amaçsızlık” demeye gelen bâtılı hayat tarzı edinenler (Hakk ve Bâtıl kıyası için bkz: 14:19, not 20). Bu sıfatın kapsamına hayatın “anlamdan ve amaçtan” yoksun olduğunu düşünen her nihilist girer. Hayat bütünüyle mucizedir; ancak bunu hayatın anlam ve amacını kavrayanlar görebilir: “Göklerde ve yerde nice ilahi kudret delili olan ayetler var ki, yanından geçip gidiyorlar da onlara dönüp bakmıyorlar bile” (12:105).  

Bir hadis-i şerife dayanarak müfessirler Allah Teâlânın çeşitli devirlerde ve yerlerde 124.000 peygamber gönderdiğini söylerler. Kur’ân’da isimleri ve tebliğleri bildirilen peygamberlerin sayısı 28’dir. Müşrikler, kendilerinin tehdid edildikleri azabı pek ciddiye almadıklarından, Hz. Peygamber (a.s.)’a: “Haydi, göster bakalım!” diye acele ediyorlardı. Âdeta bir oyun ve seyir merakı ile teklifte bulunuyorlardı. Allah Teâlâ ise şunu bildirmek istiyordu: “Mûcize bir oyun değil, bir gösteri değil, bir son fırsattır. Mûcizeden sonra, imana gelmezlerse, fecî sonları geldi demektir.”