Gâşiye Suresi 24. Ayet

Allah Teâlâ resulüne, hiçbir baskı ve zorlamaya meydan vermeden insanları uyarmasını ve gerçekleri onlara tebliğ etmesini emretmektedir. Çünkü iman ve ibadet ancak kişinin ikna olmasına, gönülden isteyip benimsemesine bağlıdır. Zor karşısında kalan kimsenin “inandım” demesi ve ibadet etmesi sadece bir aldatma ve durumu kurtarmadır. Bu yüzdendir ki muhtelif âyetlerde peygamberin görevinin insanları mutlaka hidayete erdirmek değil, sadece Allah’ın gönderdiği vahyi tebliğ etmek olduğu bildirilmiştir (meselâ bk. Âl-i İmrân 3:20; Nahl 16:82; Kasas 28:56; Şûrâ 42:48). Bazı müfessirler bu âyetin neshedildiğini yani hükmünün kaldırıldığını söylemişlerse de bize göre bu görüş isabetli değildir. Meşrû savunma ve hakların korunması için savaş emri geldikten sonra da Hz. Peygamber inanmayanları imana zorlamamış, yalnızca topluma zarar verenleri sürgüne göndermiş, diğer gayri müslimlerle hukuk çerçevesinde aynı ülkede yaşamış ve yaşanmasını istemiştir. 23-24. âyetlerde uyarıldıkları halde söz dinlemeyip inkâra devam edenleri, Allah’ın “en büyük azap” ile cezalandıracağı vurgulanmaktadır. Başka bir âyette de en büyük azabın âhiret azabı olduğu ifade edilmiştir (bk. Kalem 68:33).

İnsanlar dinden yüz çevirir ya da inkâr ederse ve bu inkârını diğer toplumlara yaymak isterse bunun karşılığında onlara verilecek olan ceza Allah’a aittir. Allah bu cezayı farklı şekillerde dünyada verir, ahirette verir; bu, onun bileceği ve takdir edeceği bir iştir. Senin onları cezalandırma gibi bir görevin yok. Olmadığı gibi verilecek cezayı beklemek gibi bir durumun da yok.  

[5702] Bu ibarenin zımnî karşılığı şudur: ‘Allah onu öyle mahrum edecektir ki, o en büyük mahrumiyet olacaktır (Bkz: 68:33, not 29 ve 85:10, not 11).