es-Sa'b b. Cessâme

Ebû · Sahâbî, Kinâne'nin Benî Leys kolundan

es-Sa'b b. Cessâme b. Kays b. Abdullah b. Ya'mer…

DoğumHijaz
Vefath. 12
KünyeEbû
Nisbeel-Leysî, el-Hicâzî, et-Tâifî, el-Kureşî halîfleri
Yaşadığı yerlerMedine
TabakaSahâbî
Cerh-ta'dîlsahâbî

Hakkında

Sa'b b. Cessâme, tam adıyla es-Sa'b b. Cessâme b. Kays el-Kinânî el-Leysî, Ehâbîş ittifakı içinde yer alan Benî Leys kabilesine mensup bir sahâbîdir. Annesi Ebû Süfyân'ın kız kardeşi olup adı Zeyneb ya da Fâhite olarak kaydedilir. Kardeşi Muhallim b. Cessâme de sahâbîdir. Rical kaynaklarında künyesi Ebû Mülcim olarak geçer.

Mekke'nin fethinde ve Huneyn Gazvesi'nde bulundu; Resûlullah'ın Huneyn'de gösterdiği yiğitliği övdüğü rivayet edilir. Hz. Peygamber'in vefatından sonra Veddân ya da Ebvâ'ya yerleşti. İran fetihlerine katıldı ve h. 23 / m. 644'te İstahr'ın fethinde bulundu. Bu sırada biri Deccal'in çıktığını haykırınca, Deccal'in ancak insanlar onu anmayı unutup minberlerde ondan söz edilmez olduğunda çıkacağını Resûlullah'tan duyduğunu söyleyerek o kişiyi düzeltti.

Hadisleri Kütüb-i Tis'a'da ve özellikle Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'inde yer alır; bu rivayetlerin önemli bir kısmı Abdullah b. Abbas vasıtasıyla nakledilmiştir. Vefatı hakkında farklı görüşler vardır: Bazı kayıtlar Hz. Ebû Bekir döneminde öldüğünü söylerken Fesevî ve İbn Hacer'in açıklamaları onun Hz. Ömer'in son yıllarına veya Hz. Osman dönemine yetiştiğini gösterir; muhtemel vefat yılı h. 25 / m. 646'dır.

Ailesi

Babası
Juthama bin Qays
Kardeşleri
Muhlam bin Juthama bin Qays, Laith bin Juthama bin Qays

Râvi adları senedden otomatik ayrıştırılmış; kimlik ve hayat bilgileri ricâl kaynaklarından (Itqan râvi profilleri, muslimscholars.info) eşleştirilerek eklenmiştir.

Sözün kaynağı olduğu hadisler

Bize Yahya b. Yahya rivayet etti. (Dediki): Malik'e, İbni Şihâb'dan dinlediğim, onun da Ubeydullah b. Abdillah'dan, onun da İbni Abbâs'dan, onun da Sa'b b. Cessâmete'l-Leysi'den naklen rivâyet ettiği şu hadisi okudum: Sa'b, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e Ebva'da yahut Veddan'da bulunduğu sırada bir yaban eşeği hediye etmiş de Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onu geri çevirmiş: Sa*b (Radiyallahu anh) demiş ki; «Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) yüzümden gücendiğimi anlayınca: — «Biz, bunu sana iade etmezdik. Şu kadar var ki ihramlıyız, buyurdular.»
Bize Ebû Bekir b. Ebî Şeybe ile Ebû Kureyb rivayet ettiler. (Dediler ki) : Bize Ebû Muâviye, A'meş'den, o da Habib b. Ebî Sâbit'den, o da Said b. Cübeyir'den, o da İbni Abbâs (Radiyallahu anhuma)'dan naklen rivayet etti. İbni Abbâs şöyle demiş: Sa'b b. Cessame, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e ihrâmlı iken bir yaban eşeği hediye etti de Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onu geri çevirdi ve: «Eğer ihramlı olmasaydık bunu senden kabul ederdik.» buyurdular.
Bize Yahya b. Yahya ile Saîd b. Mansur ve Amru'n-Nâkıd, toptan ibni Uyeyne'den rivayet ettiler. Yahya (Dediki): Bize Süfyân b. Uyeyne, Zührî'den, o da Ubeydullah'dan, o da ibni Abbas'dan, o da Sa'b b. Cessâme'den naklen haber verdi. Sa'b şöyle demiş: Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e müşriklerden gece baskınına uğrayan zürriyetlerin hükmü soruldu. Bu suretle müslümanlar onların kadınlarına ve çocuklarına isabet ediyorlardı. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): «Onlar onlardandır.:) buyurdular.
Bize Abd b. Humeyd rivayet etti. (Dediki): Bize Abdürrazzâk haber verdi. (Dediki): Bize Ma'mer, Zührî'den, o da Ubeydullah b. Abdillâh b. Utbe'den, o da Ibni Abbâs'dan, o da Sa'b b. Cessâme'den naklen haber verdi. (Şöyle demiş) : — Yâ Resûlâllah! Biz gece baskınında müşriklerin zürriyetlerine isabet ediyoruz! dedim, «Onlar onlardandır.» buyurdular.
Bana Muhammed b. Râfi' de rivayet etti. (Dediki): Bize Abdürrazzâk rivayet etti. (Dediki): Bize ibni Cüreyc haber verdi. (Dediki): Bana Amr b. Dînâr haber verdi. Ona da ibni Şihâb, Ubeydullah b. Abdillâh b. Utbe'den, o da ibni Abbâs'dan, o da Sa'b b. Cessâme'den naklen haber vermişki, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e: Bir suvâri gurubu geceleyin baskın yapsa da müşriklerin çocuklarından bazılarına isabet etse ne buyurursun? demişler. «Onlar bobalarındandır!» buyurmuş.