Ma'kıl b. Yesâr Râvi

Vefat: h. 62
Künye
Ebû Ali
Nisbe
el-Müzenî, el-Basrî, el-Kûfî
Tabaka
Sahâbî
Şehir
Basra
Vefat kaydı
h. 60–70 arası
Cerh-ta'dîl
sahâbî

Ma'kıl b. Yesâr b. Abdullah, Müzeyne kabilesine mensup bir sahâbîdir; Ebû Ali, Ebû Yesâr ve Ebû Abdullah künyeleri nakledilir. Hudeybiye antlaşmasından önce Müslüman olmuş ve Allah'ın rızasını müjdeleyen âyetin hakkında indiği Rıdvan biatında bulunmuştur. Bakara sûresinin 232. âyetinin, boşanmış kız kardeşinin eski eşine dönmesine engel olması üzerine indiği rivayet edilir.

Hz. Ömer döneminde Basra'ya ilk yerleşenlerden biridir. Ömer h. 18 yılında ona bir kanal açma görevi vermiş, Basra'daki meşhur Nehr-i Ma'kıl bu sebeple onun adıyla anılmıştır. Hz. Peygamber'den ve Nu'mân b. Mukarrin el-Müzenî'den rivayette bulunmuş; kendisinden İmrân b. Husayn, Hasan-ı Basrî ve Muâviye b. Kurre gibi râviler hadis almıştır.

Basra'da vefat etmiştir; ölüm tarihi ihtilaflıdır. Bazı kaynaklar Muâviye'nin hilâfetinin sonlarını, bazıları Yezîd b. Muâviye dönemini gösterir. İbn Kesîr h. 59 / m. 679 yılını kaydederken Buhârî onu h. 60-70 (m. 680-690) arasında ölenler arasında zikreder.

Râvi adları senedden otomatik ayrıştırılmış, kimlik ve hayat bilgileri ricâl kaynaklarından (Itqan râvi profilleri, muslimscholars.info) eşleştirilerek eklenmiştir; eşleşmeyen yazımlar ayrı kayıt olarak kalabilir.

2 hadis
Hasan'dan şöyle nakledilmiştir: "Kocası, Ma'kıl İbn Yesar'ın kızkardeşini boşamıştı. İddeti doluncaya kadar da ona dönmemişti. Sonra tekrar ona talip olmuştu. Ma'kil onun eski kocası ile evlenmesine karşı çıktı. Bunun üzerine "Onlann (eski) kocalanyla eulenmelerine engelolmayın!" ayeti indi. Hadisin geçtiği diğer yerler: 5130, 5330, 5331.
Rivayet zinciri (1. tarîk): Buhârî Ubeydullah b. Saîd Ebû Âmir Abbâd b. Râşid Ebû Saîd Ma'kıl b. Yesâr اخت تخطب الي
Hasan-ı Basrı şöyle demiştir: Hasta olan Ma'kıl b. Yesar'ı ziyarete. gitmiştik. Bu sırada yanımıza vali Ubeydullah girdi. Ma'kıl valiye sana Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den işittiğim bir hadisi rivayet edeceğim. O şöyle buyurdu dedi: "Müslümanlardan bir ahaliye valilik eden kimse halkı aldatıp, zulmetmiş olduğu halde ölürse muhakkak Allah ona cenneti haram etmiştir."