Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 2292, sondan 3945. ayet; 19. sure ve Meryem Suresinin 42. ayetidir. Meryem Suresi 42. ayetinin kelime sayisi 16, harf sayısı 50 ve toplam ebced değeri ise 3989 olarak hesaplanmıştır. Meryem Suresinin toplam ebced değeri 281117 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır. Bu sure كـهيعص hurufu mukatta harfleriyle başlamaktadır. Bu ayette كـ (0) ه (1) ي (7) ع (3) ص (1) bulunuyor.
Arapça Metin
اذ قال لابيه يا ابت لم تعبد ما لا يسمع ولا يبصر ولا يغني عنك شيـا
Bu âyetler, evlâdın ana babaya karşı tavrının nasıl olması gerektiğini göstermesi bakımından ilgi çekicidir. Hz. İbrâhim, babası Âzer’e her sözünün başında “babacığım” diye hitap etmekte, –ilerideki âyetlerden anlaşılacağı üzere– babası müşrik olmasına, kendisine karşı son derece kaba ve tehditkâr ifadeler kullanmasına rağmen ona karşı saygıda kusur etmediği görülmektedir. Âyetlerden aynı zamanda küçüğün de büyüğe öğüt verebileceği ve din konusunda insanları doğru yola iletecek gerçek bilginin ilâhî vahiy olduğu anlaşılmaktadır. 44. âyette, Allah’ın emrine aykırı olmasına rağmen şeytanın emrine itaat etmek, “ona tapma” olarak değerlendirilmiştir. Kur’an akla, hakikate ve ahlâka aykırı olan her türlü hareketi şeytanî olarak; ve şeytanî sâiklere teslimiyet yönünde ortaya konan her bilinçli eylemi de “şeytana tapma” olarak tanımlamaktadır (Esed, II, 615; krş. Nisâ 4:117).
İbrâhim’in babası için dua edeceği yönündeki vaadi, babasının inkârcı olarak öleceğini ve Allah düşmanı olduğunu öğrenmeden önce idi. Bu durumu öğrenince babasının affı için dua etmekten vazgeçti (bk. Tevbe 9:114).
Mehmet Okuyan
Hani babasına demişti ki: “Ey babacığım! Duyamayan, göremeyen ve sana hiçbir yarar sağlayamayacak şeylere niçin tapıyorsun?
(İbrahim) Hani o zaman babasına: “Ey babacığım! İşitmeyen, görmeyen ve sana bir fayda eriştiremeyen (ihtiyaç duyduğunherhangi bir şeyi temin edemeyen) nesnelere niye tapıyorsun?” demişti.
Hani İbrahim, putlara tapmakta olan babasına, “Babacığım!” demişti, “Hiçbir şey işitmeyen, görmeyen ve sana hiçbir fayda vermeyen şeylere niçin taparsın?”
– O bir gün babasına şöyle demişti: Babacığım, duymayan görmeyen ve sana hiçbir faydası olmayanlara niye kul oluyorsun? 6/74...85, 21/51-52, 26/69...103
Mustafa İslamoğlu Meryem Suresi 42. Ayet Açıklaması
[2501] Hz. İbrahim’in hitabındaki incelik ve nezakete dikkat. Hatanın sahibini hedefe koymak yerine hatayı hedefe koyuyor. Söylemini kötülük ile kötülüğü yapanı ayırma üzerine bina ediyor. Eğer sonuç alınacaksa, bu şekilde daha kolay alınacağını biliyor. Dahası sapana çamura düşmüş altın muamelesi yapmak gerektiğini öğretiyor. Aynı hassasiyetin aynı kıssa üzerinden yansıdığı bir yer için bkz: 37:93, not 36.
Ömer Nasuhi Bilmen
Bir vakit ki, babasına demişti: «Ey babacığım! Ne için işitmez, görmez ve seni hiçbir ihtiyaçtan kurtaramaz bir şeye taparsın?»
Zamanı geldi, babasına: “Babacığım, dedi, niçin işitmeyen, görmeyen ve sana hiçbir fayda sağlamayan bu putlara tapıyorsun? ” [21, 52-67] {KM, Mezmurlar 135, 15-18}