En'am Suresi 61. Ayet

Koruyucu melekler, insanların iyi ya da kötü tüm yaptıklarını tespit eden meleklerdir. Konu ile ilgili olarak bakınız: İnfitar sûresi, âyet, 10.  

“Koruyucular” diye tercüme edilen hafaza kelimesi, eski tefsirlerde genellikle “Kirâmen Kâtibîn” (değerli yazıcılar) adı verilen ve insanların bütün amellerini kaydetmekle görevlendirilen melekler şeklinde yorumlanmıştır. Şevkânî, daha ihtiyatlı bir ifade ile, hafazayı “sizi koruyan melekler” şeklinde açıklamıştır. Ayrıca “Oysa sizi gözetleyen muhafızlar, değerli yazıcılar var” (İnfitâr 82:10) meâlindeki âyeti de zikrederek, bunların insanları “âfetlerden koruyan” ve “amelleri tesbit eden kimseler” (melekler) olduklarını belirtir (Şevkânî, II, 144). Bazı yeni tefsirlerde hafaza kelimesinin yukarıdaki anlamı yanında, canlıların bedenî ve ruhî varlığını koruyan çeşitli psikolojik güçler, yetenekler ve organlar olabileceği yönünde görüşler de yer alır (bk. Elmalılı, II, 1951; Ateş, III, 160). Şüphesiz –59. âyette açık olarak belirtildiği üzere– yüce Allah’ın ilmi, böyle yazıcı meleklerin tuttukları amel defterlerine gerek kalmayacak şekilde, insanların bütün yaptıklarını kuşatmaktadır. Bu durumda meleklerin amelleri yazmalarının hikmeti, “insanların, yapmakta oldukları işlerin anında yazıldığını ve âhirette yazıcı meleklerin şahitliğiyle amel defterlerine kaydedilmiş olan işlerinin kendilerine tek tek okunacağını düşünerek daha dikkatli davranmalarını sağlama” gibi mânalarla açıklanmıştır (Zemahşerî, II, 19). Yine 61. âyette geçen “elçiler”den maksat, müfessirlerin çoğunluğuna göre, Azrâil ismiyle bilinen “ölüm meleği” ile onun yardımcıları olan başka meleklerdir. Bu melekler insanların amellerini kaydetmekte veya ömrü bitenlerin ruhunu kabzetmekte asla kusur etmezler (ayrıca bk. Bakara 2:30; Secde 32:11).

Bu ayet Ra‘d 13:11. ayetle birlikte okunmalıdır.,Ölüm melekleriyle ilgili benzer kullanımlar için bkz. Nisâ 4:97; En‘âm 6:93; A‘râf 7:37; Enfâl 8:50; Nahl 16:28, 32; Muhammed 47:27.,Melekler kendi tercihlerine göre hareket edemezler; Yüce Allah’ın verdiği emirleri harfiyyen uygularlar. Benzer mesajlar: Nahl 16:50; Meryem 19:64; Enbiyâ 21:27; Tahrîm 66:6.  

1- Karşı konulmaz güce sahip olan; tek hâkim olan. 2- Ölüm melekleri.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 13:11; 82:10.  

Bkz. 82/ 10Ayette geçen “koruyucu melekler” ifadesi, insanı her türlü felaketten koruyan, tabiat kanunlarına karşı ayakta durmasını sağlayan melekleri anlatmış olabileceği gibi, insanın yaptıklarını kayıt altına alan meleklere de işaret olabilir. İnsanın yaptıklarını kayıt altına alan meleklerle ilgili Kâf suresi 50:17, 18. ve İnfitar suresi 82:10-12. ayetleriyle karşılaştırma yapabilirsiniz.İnsan hayatını disipline eden birtakım unsurlar vardır. Bunların en önemlisi Allah’ın varlığına ve denetleyiciliğine inanmaktır. Allah’a inanan, O’nu seven ve O’na karşı sorumluluk bilinci olan bireyin plansız, programsız, gayesiz, ilkesiz, mefkûresiz, tutarsız, duyarsız, sorumsuz, amaçsız yaşaması düşünülemez. Bir ikincisi de insanın eylemlerinin kayıt altına alındığını bilmesi ve bunan inanmasıdır. İnsan, dünyada yaptıklarıyla ahirette değer göreceğine, yaşadıklarıyla değerlendirileceğine inanırsa daha dolu, daha anlamlı ve daha düzeyli bir hayat yaşar.  

İnsanların kişilik ve bilincini oluşturan programı ölüm anından kişinin beyninden alıp bir daha döndürülmemek üzere ana kitaba yükleyenler çoğul ifadesiyle anılıyor. Demek ki Azrail adında bir tek meleğin bu işle görevli olduğu inancı bir bidattir.  

[2] Amali tutan melâike-i kiram.[3] Müvekkel melekler.  

1 Bu koruyucuların, melekler olduğuna dâir Bk. (Kaf: 17, 18, İnfitar: 10-12)2 Burada ifâde edilen elçiler, ölüm melekleridir. Bu meleğin; “Azraîl” olduğu rivâyet edilmekte ise de Azrail ismi, Kur’an’da ve ciddi kaynaklarda geçmemektedir. Kur’an’daki ölüm meleği, (Enfâl: 50, En’am: 61, A’raf: 37 ve Nahl: 32)’de çoğul olarak ifâde edilmiştir. Bu âyetlere göre; ölüm melekleri vardır, bunların ismi Azraîl ise, Azraîl; bir melek adı olmayıp, Allah’ın insanların rûhlarını almakla görevlendirdiği bir melek grubunun adıdır. Yani ölüm meleği tek değil, pek çoktur. Ayrıca ölümle ilgili olarak Naziat ve Naşidat melekleri için de Bk. (Naziat: 1-2)  

[1063] Krş: Âyet 18.  

[1] iltifat [2] Ölüm(mevt) ve vefat kelimelerin aynı cümle içinde kullanıldığı bu ayetten anlaşılacağı üzere ikisi aynı şey değildir. Ölüm, bedenin canlılığının son bulmasıdır. Vefat ise ruhun bedenden ayrılmasıdır. 60. ayete göre her gece vefat edilmektedir ancak bu esnada beden ölü değil uyku halindedir. Ölen bir bedene ruh geri dönemez. Konu ile ilgili olarak detaylı açıklama Zümer 39:42 ve dipnotunda verilmiştir.