Ebû Abdullah, Ebû · Sahâbî, aşere-i mübeşşereden, Peygamber'in havârisi
Zübeyr b. el-Avvâm b. Huveylid b. Esed b. Abdüluzzâ b. Kusay b. Kilâb b. Mürre b. Ka'b b. Lüey b. Gâlib
Zübeyr b. Avvâm, tam adıyla Ebû Abdullah ez-Zübeyr b. el-Avvâm b. Huveylid el-Kureşî el-Esedî, m. 594-595 yıllarında Mekke'de doğdu. Annesi Hz. Peygamber'in halası Safiyye bint Abdülmuttalib olduğundan Resûlullah'ın hala oğluydu; nesebi Kusay b. Kilâb'da Peygamber'inkiyle birleşir. Cennetle müjdelenen on sahâbîden (aşere-i mübeşşere) biridir.
On altı yaşındayken Hz. Ebû Bekir'in vesilesiyle Müslüman oldu ve ilk Müslümanların dördüncüsü, beşincisi ya da yedincisi olarak anıldı. Medine'ye hicretten önce iki kez Habeşistan'a göç etti. Bedir, Uhud, Hendek, Hayber, Mekke'nin fethi, Huneyn, Tâif ve Tebük'te bulundu; Peygamber'in vefatından sonra Yermük Savaşı'na ve Mısır fethine katıldı. Hz. Peygamber'in "Her peygamberin havârisi vardır, benim havârim de Zübeyr'dir" buyurduğu nakledilir; bu sebeple Resûlullah'ın havârisi diye anılır.
Vahiy kâtipleri arasında sayılmasına rağmen yanlış aktarma endişesiyle az hadis rivayet etti; kendisinden nakledilen hadis sayısı otuz sekizdir. Cemel Vak'ası sırasında Vâdi's-Sibâ denilen yerde İbn Cürmûz tarafından öldürüldü; vefatı h. 36 / m. 656'dır.
Râvi adları senedden otomatik ayrıştırılmış; kimlik ve hayat bilgileri ricâl kaynaklarından (Itqan râvi profilleri, muslimscholars.info) eşleştirilerek eklenmiştir.