Bakara Suresi 47. Ayet

İsrâiloğulları’nın “cümle âleme üstün kılınması”ndan maksat, onların kendi dönemlerinde küfür ve dalâlet içinde yaşayan milletlere karşı ilâhî dini benimsemeleri sebebiyle kazandıkları üstünlükleridir; buna karşılık, yine Kur’an’ın açıklamasına göre müslümanlar “en hayırlı ümmet”tir (Âl-i İmrân 3:110). Başka bir görüşe göre Benî İsrâil’in bu üstünlüğü, peygamberler atası olan Hz. İbrâhim’in soyundan gelmeleri ve içlerinden birçok peygamber çıkmasından ileri geliyordu (İbn Atıyye, I, 138-139; II, 448; Râzî, XIV, 225; İbn Âşûr, IX, 84). Âyette dolaylı olarak onların bu üstünlüklerinin, tevhid geleneğine sahip olmalarından kaynaklandığına ve bununla kayıtlı olduğuna da bir işaret vardır. Nitekim onların, tevhid dininin ilke ve kurallarından sapmaları sebebiyle bu üstünlüklerini kaybettiklerini, Hz. Mûsâ’nın onları “fâsık” olarak nitelediğini, sonuçta türlü şekillerde cezalandırıldıklarını bildiren âyetler de vardır (meselâ bk. Mâide 5:20-26, 77-82; İsrâ 17:4-7). Tevrat’ta da yer yer İsrâiloğulları’nın basit arzuları veya çıkarları sebebiyle ahdi bozdukları, yoldan çıktıkları, başka tanrı veya tanrılar edindikleri, şeriatın hükümlerini ihlâl ettikleri belirtilerek onlara lânetler yağdırıldığı görülmektedir (meselâ bk. Tesniye, 28, 29, 30, 31. bablar; daha ayrıntılı bilgi için bk. Bakara 2:159 ve tefsiri). Buradan, dolaylı olarak, müslümanların “en hayırlı ümmet” niteliğini korumalarının da “Allah’a itaat edip emirlerine uymalarına, yasaklarından sakınmalarına” bağlı olduğu anlaşılmaktadır (Taberî, I, 265).

Benzer bir ayet, Bakara 2:122’de de geçmekte ve üstünlükten kastın “o dönemin inançsızlarına” yönelik olduğu anlaşılmaktadır.  

1- Varlıklar âleminde.  

[Üstünlük ırk bazında değildir, dindar medeni millet olma vasfındadır. Üstünlük bu ayetlerde anlatılan nitelikleri yaşamakladır. Allah burada diyor: Sizler bu vasıfları uygularsanız yani bana vediğiniz sözde durursanız ben de size verdiğim sözü gerçekleştiririm, sizi diğer insanlardan (âlemlerden) üstün kılarım. Evet, her millet hatta her milletin her bir ferdi bir âlemdir.]  

Bkz. 2:40, 61 ve dipnotu, 122; 45:16İsrailoğulları, Allah’ın elçisi olan Hz. Musa’ya ve onun getirdiği İlahi öğretilere (Tevrat’a) iman ederek, Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşayan birer “Müslüman” oldukları için Allah onları Musa Peygamber zamanında bütün insanların üstünü kıldı. Buradaki üstünlük, İslam’la şereflendirilmelerindendir.  

 Kendi içinden peygamber gönderilen millet, o anda diğer kavimlerden üstündür. Zira Cenab-ı Allah, milletler arasından o kavmi ve onlardan da o şahsı seçmiştir. Dolayısıyla önce peygamber, sonra ailesi daha sonra da milleti bir şeref kazanmıştır. İçinden peygamber gönderilen milletin bir yönden üstünlüğü vardır, diğer yönden de sorumluluğu daha fazladır. Nitekim bu âyette üstünlüğü bildirilen Benî İsrail hakkında aynı sûrenin 61. âyetinde onların zillet ve meskenete dûçar oldukları, Allah’ın gazabına mâruz kaldıkları anlatılmıştır.  

[9] O zamanki âlemlere, bulunduğunuz zamanın âlemlerine.  

(İsrail oğullarının, canlı-cansız diğer bütün varlıklardan üstün tutuluşu, onların yeryüzü halifeliğine seçildikleri ve bu görevi yürüttükleri dönem ile sınırlıdır. Yüce Allah’ın emirlerini çiğnedikleri, peygamberlerine karşı geldikleri, Allah’ın kendilerine bağışlamış olduğu nimetlere karşı nankörlük ettikleri, sorumluluklarına bağlı kalmadıkları andan itibaren ise yüce Allah onlar hakkında lânet, gazap, alçalma ve perişanlıktan ibaret olan hükmünü ilân etmiş, kendilerini dünyanın çeşitli yerlerine dağılma cezasına çarptırmış ve onlar hakkındaki tehditlerini gerçekleştirmiştir.)  

1 Aynı âyet için Bk. (Bakara: 122)  

[95] Nimet, elde edince sevinilen şeydir. Nimetin bu âyetteki anlamı vahiydir. Vahiy, sadece İsrâiloğulları için değil bu ümmet için de Kur’an’da nimet olarak adlandırılmıştır (Bkz: 5:3; 2:150). [96] Seçilmiş olmanın bütün çağlarda “kutsal kavim olmak” şeklinde algılanmasını red (2:47; krş: Eski Ahid, Amos 3:1-2; Yeremya 7:8-11). Yahudileşen İsrâiloğulları, ilâhî seçimi efsaneleştirerek “kutsal kavim” miti icat ettiler. Onlar, korumak ve hayata dönüştürmekle yükümlü oldukları vahyin evrensel değerlerini kabilevî çıkarlarına kurban ettiler. Kendilerini “Allah’ın oğulları ve dostları” ilan ettiler (5:18; 62:6). “Allah’ın seçilmiş kavmi” ve “Rabbin kutsadığı ırk” (İşaya 61:9) unvanını verdiler. Sayılı birkaç gün dışında kendilerine cehennem azabı dokunmayacağını iddia ettiler (2:80). Müslümanları bu sapmaya karşı uyaran âyet için bkz: 47:38. Zımnen: En tehlikeli ırkçılık, din kisvesine bürünmüş ırkçılıktır.  

Kendi zamanlarında yaşayan insanlara üstün kılınmışlardı.  

[*] Her nebînin ümmeti, döneminin en üstün toplumudur. "İnanıp güveniyorsanız en üstün sizsiniz." (Al-i İmran 3:139)