Hayseme b. Abdurrahman Râvi

Vefat: h. 82
Hayseme b. Abdurrahman b. Ebû…
Nisbe
el-Cu'fî, el-Kûfî
Tabaka
3. tabaka
Vefat kaydı
h. 80 (bazı kaynaklarda 85)
Cerh-ta'dîl
sahâbî

Hayseme b. Abdurrahman, Mezhic'e bağlı Cu'fî kabilesindendir. Dedesi Ebû Sebre Yezîd b. Mâlik kabilesinden ilk Müslüman olan kişidir; babası Abdurrahman da sahâbî olup Irak fetihlerine katılmıştır. Aile Kâdisiye Savaşı'ndan sonra Kûfe'ye yerleşti ve şehrin tanınmış hanedanlarından biri oldu. Hayseme h. 16 civarında dünyaya geldi.

On üç kadar sahâbîye yetişti; Abdullah b. Mes'ûd, Abdullah b. Ömer, Hz. Âişe, Abdullah b. Amr b. el-Âs, Adî b. Hâtim, İbn Abbas ve Ebû Hüreyre'den rivayette bulundu. Ondan Amr b. Mürre, Talha b. Musarrif, Mansûr b. Mu'temir, İsmâil b. Ebû Hâlid ve A'meş gibi râviler hadis aldı. Yahyâ b. Maîn, Nesâî ve İclî güvenilir olduğunu belirtti; Kütüb-i Sitte müelliflerinin tamamı ondan hadis nakletti.

At binip gazalara katılan, varlıklı ve cömert biriydi. Mescidde yırtık elbiseli birini gördüğünde yanına gidip para verdiği anlatılır. Talha b. Musarrif, Kûfe'de en sevdiği kişilerin Hayseme ile İbrâhim en-Nehaî olduğunu söylemiştir. İbnü'l-Eş'as fitnesinden uzak kaldı. Deyrülcemâcim Savaşı'ndan sonra, h. 82 / m. 701 civarında Kûfe'de vefat etti; İbn Kâni' ise ölümünü h. 80 yılına yerleştirir.

Babası 'Abdur Rahman bin Abi Sabra. Yaşadığı yerler: al-Kufa.

Râvi adları senedden otomatik ayrıştırılmış, kimlik ve hayat bilgileri ricâl kaynaklarından (Itqan râvi profilleri, muslimscholars.info) eşleştirilerek eklenmiştir; eşleşmeyen yazımlar ayrı kayıt olarak kalabilir.

9 hadis
Ali r.a. dedi ki: "Size Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den diye bir hadis nakledecek olursam şunu bilin ki, gökten düşmek benim için ona yalan söylemekten daha çok sevdiğim bir iştir. Benimle sizin aranızdaki bir hususa dair sizinle konuşacak olursam şunu bilin ki, harb bir hiledir. Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i şöyle buyururken dinledim: Ahir zamanda yaşları küçük, akılları kıt bir takım kimseler gelecektir. Bunlar yaratılmışların en hayırlıları gibi söz söyleyecekler, fakat okun hedefini delip gitmesi gibi dinden çıkacaklardır. İmanları gırtlaklarını aşmaz. Onlarla karşılaştığınız yerde onları öldürünüz. Çünkü onları öldürmek, Kıyamet gününde onları öldürenler için bir eçir (sebebi) olacaktır." Tekrar: 5057 ve 6930
Ali r.a., Allah Resulü şöyle buyururken işittim demiştir: "Ahir zamanda ömürleri kısa, akıIları kıt bir nesil türeyecek. Mahlukata gönderilmiş sözlerin en hayırlısı hakkında ileri geri konuşacaklar. Okun hedefi delip geçtiği gibi İslam'a girip çıkacaklar. İman onların boğazlarından aşağı inmez. Bu kimselerle nerede karşılaşırsanzz onları öldürün! Onların öldürülmesi, kıyamet günü öldürenler için bir ecir olarak karşılarına çıkar."
Adiy İbn Hatim'den, dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ateş'i söz konusu etti, ondan Allah'a sığındı ve yüzünü öbür tarafa çevirdi. Sonra yine ateşi söz konusu etti, ondan Allah'a sığındı ve yüzünü öbür tarafa çevirdi." Şu'be dedi ki: Bunu iki kere sözkonusu ettiğinden şüphe etmiyorum. Sonra şöyle buyurdu: "Bir hurmanın yarısı ile dahi olsa ateşten korunmaya bakınız. Eğer o da olmazsa güzel bir söz ile bunu yapınız."
Rivayet zinciri: Buhârî Ebü'l-Velîd Şu'be b. el-Haccâc Amr Hayseme b. Abdurrahman Adî b. Hâtim
Adiy b. Hatim'in nakline göre Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurur: "İçinizden kıyamet günü Allahu Teala'ın kendisiyle konuşmayacağı hiç kimse yoktur. Öyle bir durumdaki kendisiyle Allah arasında hiçbir tercüman bulunmaz. Sonra o kimse bakar, fakat önünde hiçbir şey göremez. Sonra önüne bakar, kendisini ateş karşılar. Sizlerden her kim bir tek hurma yarısıyla olsun ateşten korunmaya gücü yeterse bunu yapsın!"
Rivayet zinciri: Buhârî Ömer b. Hafs babam Süleymân A'meş Hayseme b. Abdurrahman Adî b. Hâtim
Adiy b. Hatim'in nakline göre Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem: "Ateşten kendinizi koruyunuz!" buyurdu. Sonra yüzünü döndürüp çekti. Sonra "Ateşten korununuz!" buyurdu. Sonra yüzünü bulunduğUyıerrden çevirip çekti. Bunu üç defa yaptı. Hatta biz kendisini ateşe bakıyor zannettik. Sonra yine "Bir hurma yarısıyla bile olsa ateşten korununuz. Bunu da bulamayan, güzel bir sözle kendini ateşten korusun!" buyurdu.
Rivayet zinciri: Buhârî Süleymân A'meş Ebû İshâk Hayseme b. Abdurrahman Adî b. Hâtim
Adiy b. Hatim şöyle anlatmıştır: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ateşten söz edip yüzünü geri çekti ve ondan (Allah'a) sığınd!. Sonra ateşten söz etti ve yüzünü geri çekip ondan (Allah'a) sığınd!. Ardından "Sizler tek hurmanın yarısıyla, bunu da bulamayan güzel bir sözle olsun ateşten korununuz" buyurdu.
Suveyd b. Ğafele'nin nakline göre Ali r.a. şöyle demiştir: Size Resuluilah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den bir hadis naklettiğimde yemin olsun ki gökten düşmem, bana onun dilinden yalan uydurmaktan daha sevimlidir. Kendi aramızda konuştuğumda ise "Savaş hileden ibarettir" taktiği geçerlidir. Çünkü ben Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den şöyle işittim: "Zaman'ın ahirinde yaşları küçük, akılları zayıf bir topluluk ve Sellem'in sözünden birşeyler söyleyeceklerdir. Fakat imanları boğazlarından öteye geçmeyecektir. Onlar okun avı {delip} çıkışı gibi dinden çıkacaklardır. Onlara nerede rastlarsanız öldürünüz. Çünkü bunları öldürmekte öldüren kişiye kıyamet gününde ecir ve sevap vardır."
Adiy b.Hatim şöyle dedi: Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem "Sizden Rabbinin arada bir tercüman ve onu görmeyi perdeleyen bir hicab olmaksızın konuşmayacağı hiç kimse olmayacaktır" buyurdu.
Adiy b.Hatim'in nakline göre Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmuştur: Aranızdan Rabbinin kendisiyle arasında bir tercüman olmaksızın konuşmayacağı hiçbir kimse yoktur. O kimse sağına bakar, önden gönderdiği amelinden başka bir şey göremez. Soluna bakar, önden gönderdiğinden başka bir şey göremez. Önüne bakar yüzünün karşısında ateşten başka bir şey göremez. Onun için sizler şimdiden bir tek hurmanın yansıyla olsun ateşten korunun!"